Orta Doğu Dörtlüsü'nün Temsilcisi Tony Blair'e göre Filistin devleti gelecek yılın sonuna kadar kurulabilir. 2008 yılı Filistin devletinin kuruluş yılı olsa da tüm alanlarda etkili olması zaman alacak. ABD'nin girişimi ile toplanan ve Filistinlilerle İsrailliler arasındaki barış sürecine ivme kazandırması öngörülen Annapolis konferansından sonra Filistinlilerin bölünmüşlüğünün ortadan kaldırılması için de Arap ülkelerinin devreye girmesi isteniyor.

El Fetih ile Hamas arasında uzlaşma arayışı

Filistinliler Annapolis'de sadece Batı Şeria'da iktidarda olan Mahmud Abbas tarafından temsil edildi. Gazze Şeridini kontrolü altında tutan Hamas konferansa zaten davet edilmemişti. Konferanstan çıkan Filistin devletinin kurulması kararı Batı Şeria ve Gazze Şeridi arasındaki bölünmüşlüğün aşılması konusunu yeniden gündeme getirdi. Filistin Özerk Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas ve Hamas lideri İsmail Haniye'nin bu konudaki öneriler farklı. Annapolis'i başarı olarak gören Abbas, Hamas'ın Gazze'deki iktidarından vazgeçmesini istiyor. "Ülkemizin bir bölgesinde yaşanan Başbakan ve İçişleri Bakanı Haniye liderliğindeki kara darbeden başka bir şey değildir." diyen Abbas Hamas'la diyalog için Gazze bölgesindeki izole iktidarın son bulmasını istedi.

Gözlemciler: "Gerçekçilikten uzak talep"

Filistin Başkanı Mahmud Abbas'ın bu adımına rağmen gözlemciler, Hamas'ın iktidarını ilan ettiği Gazze Şeridi'nden geri çekilmesini beklemenin gerçekçi olmadığı görüşünde. İsrail'in tamamen abluka altında tuttuğu Gazze Şeridi'nde yaşayan 1,5 milyon kişinin yaşam koşulları son derece kötü olmasına rağmen Hamas uzlaşmaya yanaşmıyor. İsrail yönetimi Gazze'den Yahudi yerleşimlerine yapılan füze saldırılarına cevap olarak benzin ve gaz sevkiyatını sınırlamıştı. Eski Başbakan İsmail Haniye, Filistin Özerk Yönetimi Başkanı Mahmud Abbsas'ın partisi El Fetih ile görüşmelere ancak Arap ülkelerinin arabuluculuğunda razı oluyor.

Hamas ve El Fetih geçen ilkbaharda Suudi Kralının girişimi ile biraraya gelmiş ve kırılgan bir ittifak oluşturmuştu. Bu ittifak Haziran ayında Hamas'ın iktidarı ele geçirmesi ile bozuldu. Hamas lideri Haniye, davetli olmadığı Annapolis konferansına da karşı çıkmış ve bir karşı konferans toplanacağının duyurmuştu. Hamas'a göre Annapolis konferansı sadece İsrail'in Filistinlileri yönelik şiddet politikasını gizleme girişimi idi. İsrail ordusu son haftalarda Gazze şeridindeki militanlara yönelik operasyonlarını arttırdı. Son günlerde 30 kişinin yaşamını yitirdiği bu operasyonlar, Gazze Şeridi'ndeki protestoları da arttırdı.

İsrail'in Doğu Kudüs'teki yeni yerleşimi

Filistinlilerin ve uluslararası kamuoyunun protestosuna yol açan bir başka konu ise İsrail'in Doğu Kudüs'te inşa edilmesini öngördüğü 307 birimlik konut projesi. BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon, İsrail'in projesinin BM kararlarına ve barış sürecinin ruhuna aykırı olduğunu söylerken, Amerikan yönetimi de konu hakkında bilgi istedi. İsrail Konut Bakanlığı, geçen hafta, Doğu Kudüs sınırları içinde yer alan, Beytüllahim yakınlarındaki Har Homa yerleşiminde 307 konut inşaatı planladığını açıklamıştı. İsrailli yetkililer 307 birimlik konut projesinin, Annapolis'te yapılan barış zirvesi öncesinde onaylandığını bildirdiler. Filistin Yönetimi projeye karşı çıkarak Amerikan yönetiminden söz konusu konutların yapımının durdurulmasını istedi. ABD destekli barış planı yol haritası, İsrail'in yerleşim alanındaki tüm inşaat faaliyetlerini durdurmasını öngörüyor. İsrail ise Doğu Kudüs'teki inşaatları bir "yerleşim faaliyeti" olarak saymıyor.