11 Eylül kurbanlarını anmak için ilk tören Beyaz Saray'da düzenlenecek. New York kentinde ilk saldırının düzenlendiği yerel saat olan 08.45’te başlayacak törene ABD Başkanı Donald Trump’ın first Lady Melania Trump ile birlikte başkanlık etmesi bekleniyor. Törende 11 Eylül kurbanları için 1 dakikalık saygı duruşunda bulunulacak.
Trump ve eşinin ayrıca ABD Savunma Bakanlığı Pentagon'da düzenlenecek törende yer almaları planlanıyor. Pentagon'daki törene ABD Savunma Bakanı Jim Mattis ve Genelkurmay Başkanı General Joseph Dunford başkanlık edecek. Pennsylvania Shanksville'deki 11 Eylül anıtında düzenlenecek törende ise Amerikan hükümetini Başkan Yardımcısı Mike Pence temsil edecek.
Fotoğraf: AP/dapd/Chao Soi Cheong
Saldırılar sırasında yerle bir olan Dünya Ticaret Merkezi'nin bulunduğu noktada da bir tören düzenlenecek. 11 Eylül saldırılarından sağ kurtulanlar, yakınlarını kaybedenler, kurtarma çalışmalarında yer alan ekipler ve vatandaşlar da bu törene katılacak.
Üç binden fazla insan hayatını kaybetti
ABD'de 11 Eylül 2001 tarihinde iç sefer gerçekleştiren 4 yolcu uçağı El Kaide’ye bağlı kişiler tarafından kaçırılmıştı. İki uçak New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'nin İkiz Kuleleri'ne çarptırılmış ve kuleler iki saat içinde çökmüştü. Bir uçak ABD Savunma Bakanlığı Pentagon binasına düşürülmüş, Washington'u hedef alan diğer uçaksa yolcuların saldırganlara müdahalesi üzerine hedefine ulaşmadan Shanksville'de çakılmıştı. Uçağın ABD Kongre Binası ya da Beyaz Saray'ı hedef aldığı tahmin ediliyor. 11 Eylül saldırılarında 3 binden fazla insan hayatını kaybetmişti.
Dünyayı dehşete düşüren 11 Eylül 2001'deki terör saldırısının üzerinden tam 15 yıl geçti. O tarihten bugüne sadece Batı değil Asya ve Afrika ülkeleri de terörün hedefi oldu.
Fotoğraf: Doug Kanter/AFP/Getty Images
İspanya
Madrid'te 11 Mart 2004'te yolcu trenlerine düzenlenen bombalı saldırıda 191 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. İş yoğunluğunun yaşandığı sabah saatlerinde dört banliyö treninde 10 bomba patladı. Saldırıları terör örgütü El Kaide üstlendi.
Fotoğraf: AP
İngiltere
Başkent Londra'da 7 Temmuz 2005'te dört saldırgan eş zamanlı olarak sırt çantalarındaki bombaları metro ve otobüslerde patlattı. Saldırılarda 52 kişi öldü, 700 kişi yaralandı.
Fotoğraf: picture-alliance/dpa/P. Macdiarmid
Fransa
7 Ocak 2015'te Paris’te mizah dergisi Charlie Hebdo'yu hedef alan ilk büyük saldırıda iki saldırgan 12 kişiyi katletti. Bir Yahudi marketinde rehin alınan 4 kişi can verdi. Paris'te 13 Kasım 2015'te bar, restoran ve bir konser salonuna düzenlenen eş zamanlı saldırılarda ise en az 130 kişi öldü, yaklaşık 350 kişi yaralandı.
Fotoğraf: Getty Images/AFP/M. Medina
Fransa
Fransa'nın Nice kentinde bu kez 14 Temmuz 2016'da Bastille Günü kutlamaları sırasında, bir kamyon kalabalığın arasına daldı. İslamcı olduğu belirlenen sürücü en az 84 kişinin ölümüne neden oldu.
Fotoğraf: Reuters/E. Gaillard
Belçika
Başkent Brüksel de 22 Mart 2016’da terör saldırıları ile sarsıldı. Zaventem Havalimanı ile Maelbeek metro istasyonunda 3 patlama oldu. 38 kişi öldü. Brüksel'de 2014 yılında da bir Yahudi müzesine düzenlenen saldırıda 4 kişi hayatını kaybetmişti.
Fotoğraf: picture-alliance/dpa/D. Waem
Türkiye
IŞİD militanları 20 Temmuz 2015'te Kobani'yi gitmek için Suruç'ta buluşan gençleri hedef aldı, 34 kişi hayatını kaybetti. 10 Ekim 2015'te Barış Mitingi'ne hazırlanan Ankara'da da eş zamanlı iki patlama meydana geldi. Saldırıda 100'den fazla kişi öldü. 12 Ocak 2016'da İstanbul Sultanahmet Meydanı'nda turistlere intihar saldırısı düzenlendi. Saldırıda 12 Alman turist öldü.
Fotoğraf: picture-alliance/AA
Türkiye
İstiklal Caddesi'nde ise 19 Mart 2016’da düzenlenen intihar saldırısında 4 yabancı turist öldü. 28 Haziran 2016'ta İstanbul Atatürk Havalimanı'ndaki bombalı intihar saldırılarında da 45 kişi hayatını kaybetti, 200'den fazla kişi yaralandı. Türkiye'de Kasım 2003'de El Kaide'nin bir İngiliz bankası ve bir sinegogu hedef alan saldırısında da 50'den fazla kişi yaşamını yitirmişti.
Fotoğraf: Reuters/Haberturk Newspaper
Rusya
Rusya'da 224 kişiyi taşıyan Rus Kolavia Havayolları'na ait yolcu uçağı Sharm-el Şeyh'ten havalandıktan sonra 31 Ekim 2015'te Sina Çölü üzerinde düştü. Büyük kısmı Rus yolculardan kurtulan olmadı. Saldırıyı IŞİD üstlendi.
Fotoğraf: picture-alliance/dpa/Str
Endonezya
Endonezya'nın tatil cenneti Bali Adası'nda 12 Ekim 2002'de İslamcı teröristler tarafından düzenlenen bombalı saldırılarda büyük çoğunluğu Avustralyalı olmak üzere 202 kişi öldü.
Fotoğraf: AFP/Getty Images
Hindistan
Hindistan'ın ticaret merkezi Mumbai kenti de 11 Temmuz 2006'da terör saldırılarının hedefi oldu. Mumbai'de yolcu trenleri ve garlarda 7 bomba art arda patladı. Bu saldırı 11 Eylül'den sonra en şiddetli saldırı olarak kayıtlara geçti. 190 kişi öldü, yüzlercesi yaralandı. 28 Kasım 2008'de yine terör saldırılarına hedefi olan Mumbai'da silahlı kişiler 170'den fazla kişiyi öldürdü.
Fotoğraf: picture-alliance/dpa
Pakistan
11 Eylül'den beri binlerce Pakistanlı, terör saldırılarında hayatını kaybetti. "Teröre karşı savaş" nedeniyle de çok sayıda kişi Pakistan'da hayatını kaybetti. Ayrıca ABD'nin bir numaralı düşmanı El Kaide lideri Usame bin Ladin de beş yıl saklandığı Pakistan'da Amerikalı komandolar tarafından öldürüldü.
Fotoğraf: A.Majeed/AFP/Getty Images
Pakistan
Pakistan'da düzenlenen saldırılar günlük hayatın bir parçası. Ancak Aralık 2014'de Peşaver'de bir askeri okula düzenlenen saldırıda 134 öğrencinin hayatını kaybetmesi uluslararası yankı uyandırmıştı. Lahor kentindeki lunaparka 28 Mart 2016'da düzenlenen saldırıda da çoğu çocuk ve Hristiyan en az 70 kişi hayatını kaybetti.
Fotoğraf: Getty Images/AFP/A. Ali
Doğu Afrika
Kenya, Somali ve Uganda gibi Doğu Afrika ülkelerinde Eş Şebab militanları yıllardan beri halka korku ve dehşet saçıyor. Özellikle de Somali'de kökleşen terör milisleri, ülkede İslamcı devlet kurmak için savaşıyor ve Somali'de İslamcıların kontrolü altına aldığı bölgeler genişliyor.
Fotoğraf: Reuters/F. Omar
Doğu Afrika
Kenya'da da Eş Şebab militanları terör saldırıları düzenliyor. 21 Eylül 2013'de başkent Nairobi'deki bir lüks alışveriş merkezine düzenlenen kanlı baskında en az 67 kişi öldü. Örgüt militanları Nisan 2015'te de Garissa Üniversitesi'ni bastı. Çoğu öğrenci 150'ye yakın kişi öldü. 11 Temmuz 2010'da Uganda'nın başkenti Kampala'da da iki restoranda bomba patlaması sonucu en az 76 kişi öldü.
Fotoğraf: picture-alliance/dpa/D.Irungu
Batı Afrika
Radikal İslamcı Boko Haram Nijerya'nın kuzeyinde şiddet kullanarak bir Şeriat devleti kurmaya çalışıyor. Ülkede güvenlik güçleri, resmi kurumlar, kiliseler ve okullar 2003 tarihinden beri terör saldırılarına hedef oluyor. Ocak 2015'de ülkenin doğusundaki Baga kentinde düzenlenen en şiddetli saldırıda 2 bin kişi öldürülmüştü.
Fotoğraf: picture-alliance/dpa
Kuzey Afrika
Fas, Tunus, Cezayir de radikal İslamcıların hedefinde. Bu ülkelerin özellikle de turistik bölgeleri terör saldırılarına hedef oluyor. Mart 2015'te başkent Tunus'taki Bardo Müzesi'ne düzenlenen saldırıda, çoğu yabancı turist 24 kişi öldü. Tunus'ta Haziran 2015 tarihinde iki turistik otelin plajını basan IŞİD destekçisi silahlı saldırgan 38 turisti öldürdü.
Trump, 11 Eylül saldırılarıyla ilgili daha önce yaptığı açıklamalarda ABD eski başkanı George W. Bush'u eleştirmiş, Bush'un Amerikan halkını koruma konusunda başarısız olduğunu söylemişti. Trump ayrıca 11 Eylül saldırılarından sonra Müslümanları kast ederek New Jersey'de, Hudson Nehri'nden Manhattan'a kadar "binlerce kişinin” kulelerin yerle bir olmasını "kutladıklarını” ileri sürmüştü. Ancak ABD'deki Müslümanların kitlesel bir kutlama yaptığına dair en ufak bir veri ortaya konmuş değil.
Üzerinden 16 yıl geçmesine rağmen 11 Eylül saldırılarıyla ilgili henüz hiç kimse yargılanmış ve cezaya çarptırılmış değil. Saldırıların "mimarı" olduğu ileri sürülen Halid Şeyh Muhammed, diğer dört şüpheliyle birlikte ABD'nin Guantanamo Kampı'nda tutuluyor. Muhammed gelecek ay 25'inci kez ön duruşmaya çıkartılacak ve askeri komisyona ifade verecek. Hukukçulara göre yargılamanın başlaması daha yılları bulabilir.