Ocak ayından itibaren Çin’in Avrupa Birliği ülkelerine yaptığı tekstil ürünleri ihracatına uygulanan kotaların yerini kayıt sisteminin alması öngörülüyor. Çin’in ne kadar ihrac edebileceği yerine Çin’in ne kadar ihrac etmek istediği esas alınacak. Bu yeni uygulama sadece AB’nde geçerli olacak ve bir yıl sürecek. Birlik Komisyonu’nun ticaretten sorumlu üyeliğinde görev yapan Peter Klein, böylece Avrupa’daki tekstil imalatçılarının Çin mallarına daha kolay tepki gösterebileceklerini söylüyor: “İstatistikler bu kez bütün Avrupa Birliği’nne kapsayacak ve 2005’teki gibi sadece belli üyelerden alınan verilere dayandırılmayacak.”

Tekstil sözleşmesinin süresi doldu

AB’nin ithalat kotalarını kaldırmasının tek nedeni, dünya tekstil sözleşmesinin süresini doldurmuş olması. Bu sözleşme kalkınma halindeki ülkelerin Birinci Dünya’ya yaptıkları tekstil ve trikotaj ihracatını sınırlamaktaydı. Ek ihracat bariyerleri ancak, Çin’in tekstil ürünlerini damping fiyatına Avrupa pazarlarına sürmeye kalkışması durumunda devreye girecek. Peter Klein anti damping tedbirleri kapsamında cezai gümrük vergisi de alınabileceğini söylüyor: “Bana göre bu ihtimallerin hepsi faraziyeden ibaret. Ama 2008 yılında kotaları yeniden devreye sokmak için tetikte beklediğimiz de sanılmasın.”

Üyeler arasında çelişki

AB tarafından önerilen ihbar sisteminin Çin’e kabul ettirilmesi uzun müzakerelerden sonra mümkün olabilmişti. AB bünyesinde ortak tutum saptamak ve üye ülkelerin çelişen ekonomik çıkarları arasında orta yolu bulmak uzun zaman mümkün olmamıştı. Güneyli ülkeler çin’in tekstil ürünleri ihracatının 2008 yılında da kotaya bağlanmasında ısrar ediyor. Kuzeyli birlik üyeleri ise her türlü sınırlamanın kaldırılmasından, yani Çin’li ihracatçıya ne kota ne de ihbar mecburiyeti getirilmesinden yana: “Üye ülkeler arasındaki müzakerelerin sonunda, AB ülkeleri arasındaki çelişkileri yansıtan bir tablo ortaya çıktı. Çelişkiler, kimi üyenin tam anlamıyla liberal davranılmasını istemesi, kimi üyenin de ithalata limit konmasından yana çıkmasından kaynaklanıyordu.”

Güneydeki üyelere koruma

Birlik Komisyonu yeni ithalat rejimiyle hem Çin ürünleriyle rekabet edemeyen Avrupalı üreticilere kaygılarının ciddiye alındığı sinyalini vermek hem de kotaları kaldırmak istiyor. Komisyon güneydeki üyelerin son üç yılda tekstil endüstrilerini Çin rekabetine dayanıklı hale getirmiş olmalarını umuyor. Ancak, yerli ürünlerin maliyet dezavantajı sürerse protestoların yeniden başlayacağına da kesin gözüyle bakılıyor.