AB'den Rusya'ya ültimatom
2 Eylül 2008
Kafkaslar’da yaşanan gerginlikte AB Rusya’ya baskıyı artırıyor. Dün Brüksel’de özel bir oturumda biraraya gelen AB liderleri, Rusya ile ortaklık anlaşması müzakerelerinin devamını, Rus askerlerinin Gürcistan’dan çekilmesine bağladı. Özel oturumun sonuç bildirgesinde, ortaklık anlaşması görüşmelerinin Rus birlikleri 7 Ağustos öncesindeki konumuna geri çekilene kadar erteleneceği vurgulandı.
Sarkozy Pazartesi Moskova'ya gidecek
AB Dönem Başkanlığı’nı yürüten Fransa’nın Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, önümüzdeki Pazartesi günü AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barosso ve AB Güvenlik ve Dış Politika Yüksek Temsilcisi Javier Solana ile birlikte Moskova'ya gidecek. Bu ziyaret sırasında Fransa öncülüğünde Rusya ve Gürcistan arasında imzalanan altı maddelik barış planının ne derecede uygulandığı da gözden geçirilecek. Sarkozy, Rusya’nın Gürcistan’da ‘orantısız’ güç kullanımını ve Güney Osetya ile Abhazya’nın bağımsızlığını tanımasını da kınayarak, “8 Eylül buluşması Rusya ile ilişkilerimizin geleceği açısından büyük önem taşıyor” dedi.
Merkel: Rusya, Poti ve Senaki'den çekilecek
Bu arada zirve sonrasında Almanya Başbakanı Angela Merkel’in yaptığı açıklama dikkat çekti. Almanya Başbakanı, Rusya’nın asker çekme konusunda AB’nin taleplerini yerine getireceği yönünde işaret verdiğini, Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev’in Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile yaptığı telefon görüşmesinde bu yönde taahhütte bulunduğunu kaydetti.
Angela Merkel, Rus birliklerinin Gürcistan’daki Poti ve Senaki’den çekilmesi gibi bazı sorunların çözüleceğini düşündüklerini belirtti. Almanya Başbakanı ayrıca Rusya’ya yaptırım uygulanması konusunun zirvede gündeme gelmediğini de vurguladı.
AB ile Rusya, süresi dolan Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması’nın yenilenmesi için yıllardır görüşmeler yürütüyor. Güvenlik ve enerji konularının ele alındığı bir sonraki görüşmenin 15 Eylül’de yapılması planlanıyordu. AB-Rusya ilişkilerinin geleceği açısından bir başka önemli tarih de Nice’de AB-Rusya zirvesinin gerçekleştirileceği 14 Kasım olacak.
'Rusya devletler hukukunu ihlal etti'
AB liderleri, Rusya’nın Güney Osetya ve Abhazya’nın bağımsızlığını tanımasını da kınadı. Zirvenin sonuç bildirgesinde Gürcistan’ın bu iki bölgesinin bağımsızlığının tanınmasının devletler hukukunun ihlali anlamına geldiği belirtilerek, diğer ülkelere Rusya’yı izlememeleri çağrısında bulunuldu.
Saakaşvili: AB, bölgedeki tüm ülkelere yardım etmeli
Gürcistan ise AB liderler zirvesinin sonucundan memnun. Gürcistan Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili, dünyanın Rusya’nın tehdidi karşısında uyandığını, AB’nin tekses olarak güçlü bir mesaj verdiğini ve artık bu mesajın uygulamaya geçirilmesi gerektiğini söyledi:
“Bize ülkenin yeniden inşasında yardım etmeliler. Ülkemizn geleceğinin güvenceye alınmasına yardım etmeliler. Bölgedeki tüm ülkelere yardım etmeliler. Rusya’nın devletler hukukuna uyması için adım adım birlikte hareket etmemiz gerektiğini düşünüyorum.”
AB, bölgeye ek gözlemci göndermeyi planlıyor
AB liderler zirvesinde, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın Abhazya ve Güney Osetya’daki gözlem misyonlarına önemli katkıda bulunulacağının da işareti verildi. AB Güvenlik ve Dış Politika Yüksek Temsilcisi Javier Solana, Moskova’nın ateşkes antlaşması gereklerini yerine getirip getirmediğini görmek için bölgeye yüzlerce gözlemci göndermeye hazır olduklarını açıkladı. AB ayrıca Gürcistan için bir uluslararası yardım konferansı düzenlemeyi, Gürcistan vatandaşlarına vize kolaylıkları getirmeyi ve serbest ticaret anlaşması üzerinde çalışmalara başlamayı planlıyor.