AİHM'den Can Atalay için hak ihlali kararı: Derhal serbest bırakılmalı
17 Kasım 2026
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Gezi davası kapsamında 18 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 25 Nisan 2022'den bu yana cezaevinde bulunan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Hatay Milletvekili Can Atalay hakkındaki kararını bugün açıkladı.
Can Atalay'ın 2024'te mahkemeye yaptığı başvuruyu değerlendiren AİHM, Atalay'ın tutukluluğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) düzenlenen dört ayrı hükmü ihlâl ettiği sonucuna vardı. AİHM İkinci Dairesi, AİHS'in beşinci maddesinde düzenlenen Atalay'ın özgürlük ve güvenlik hakkının yanı sıra ek protokolde düzenlenen serbest seçim hakkının ve 18'inci maddede "Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde güvence altına alınan haklara yönelik kısıtlamaların öngörülen amaçlar dışında kullanılması" yasağının ihlal edildiğini tespit etti.
Türkiye 32 bin 500 euro tazminat ödeyecek
Mahkeme, kararında Atalay'ın "derhal serbest bırakılması" ve "görevinde dönmesi" gerektiğine hükmederken Türkiye'yi 32 bin 500 euro manevi tazminata mahkum etti.
Kararda, Can Atalay'ın "TBMM'deki milletvekilliği görevine başlamasında ve görevlerini yerine getirmesine olanak sağlamak için tüm tedbirlerin alınması" istendi. AİHM, kararında AYM kararlarına eksiksiz şekilde uyulmasının hukuk devleti açısından "temel önemde olduğunu" da vurguladı.
Mahkeme, ayrıca Atalay'ın Mecliste görev yapmasının engellenmesi ve milletvekilliğinin sona erdirilmesinin hem onun seçilme hakkına hem de seçmenlerin iradesine müdahale olduğuna ve tutukluluğun sürdürülmesinin Atalay'ı susturma ve çoğulculuğu bastırma amacı taşıdığına hükmetti.
Karar oy çokluğu ile alınırken, Türkiye'nin AİHM yargıcı Saadet Yüksel karşı oy kullandı.
Erkan Baş'tan TBMM Başkanı Kurtulmuş'a çağrı
AİHM kararının açıklanmasının ardından sosyal medya hesabından değerlendirmede bulunan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, tüm siyasi partilere ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a çağrıda bulundu.
Kararın öne çıkan maddelerine dikkat çeken Baş, şu ifadeleri kullandı: "Özellikle ekleyeyim: Anayasa Mahkemesi'nin kararları uygulanmadığı için Can Atalay'ın özgürlüğünü koruyacak yargısal güvenceden mahrum bırakıldığına oybirliğiyle karar verilmiştir. Diğer başlıklar da 1'e karşı 6 oyçokluğu var. (Elbette o 1 oy da Türkiye adına seçilmiş hâkim) Bunun herkesin anlayacağı karşılığı şudur: Bir insan mahkemeye başvuruyor, haklı bulunuyor, serbest bırakılması gerekiyor; fakat karar uygulanmadığı için cezaevinde kalıyor. AİHM'in bunun hak ihlali olduğunu tescil etmiş oldu."
TBMM yönetimine seslenen Baş, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Buradan tüm siyasi partilere ve özel olarak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'a sesleniyorum, bu hukuksuzluğa derhal son verilmelidir. Can Atalay'ın derhal TBMM Kütüğü'ne kaydı yapılmalı, tahliye edilmeli ve yemin edip görevini yapması sağlanmalıdır."
Ne olmuştu?
Can Atalay'ın, Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin AYM'nin ilk ihlâl kararını uygulamaması üzerine avukatları aracılığıyla AİHM'e başvuruda bulunmuştu. Anayasa Mahkemesi (AYM) 2024'te Can Atalay'ın milletvekilliğinin düşürülmesi sürecinin "yok hükmünde" olduğu kararına imza atmıştı; ancak kararın uygulanmaması nedeniyle Can Atalay halen cezaevinde bulunuyor.
DW/BÖ,TY