Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzaladığı kararnameyle Adalet Bakanlığına hâkim kökenli Akın Gürlek, İçişleri Bakanlığına ise vali kökenli Mustafa Çitfçi'nin getirilmesi yargıda ve mülkiyede dengelerin nasıl değişeceği sorusuna çevrildi.

Yılmaz Tunç'a kıyasla "şahin" bir isim olan Akın Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak görev yaptığı 1 yıl 4 ay 16 günlük dönemde arasında İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun bulunduğu 15 CHP'li belediye başkanı tutuklandı.

Akın Gürlek'in şimdiye dek İstanbul'la sınırlı olan gücü Adalet Bakanlığı koltuğuna oturmasıyla Türkiye genelinde yargı politikaları ve kurumlarını da kapsayacak şekilde genişledi.

Doğrudan Cumhurbaşkanı Erdoğan'la iletişimi olduğu bilinen Akın Gürlek, artık Cumhurbaşkanlığı Kabinesi'ne de girecek. Gürlek, Milli Güvenlik Kurulu (MGK) üyesi sıfatıyla da MGK toplantılarında Türkiye'nin güvenlik politikalarına da yön verebilecek.

Gözler adalet bürokrasisi ve yargıda

Akın Gürlek'in göreve başlamasının ardından ilk olarak dört bakan yardımcısını değiştirmesi bekleniyor. Bunun için Erdoğan'ın Gürlek'in önerdiği isimleri içeren bir kararname imzalaması gerekiyor. Ayrıca Adalet Bakanlığındaki bürokratların değişmesi ve Gürlek'in yakın çalışma ekibini kurması atılacak ilk adımların başında.

Gürlek, bakanlık koltuğuna oturmasıyla birlikte aynı zamanda Hakimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nı (HSK) da yürütecek. Gürlek, HSK Başkanı sıfatıyla Türkiye'deki tüm başsavcıları, komisyon başkanları ile 25 bin hâkim ve savcıyı değiştirme, haklarında soruşturma açma yetkisine sahip oldu. Cezaevlerini yönetme yetkisi de Gürlek'te olacak. Hakim ve savcı alımlarını da bakanlık olarak yönetecek.

İstanbul ve Ankara'da değişim bekleniyor

Gürlek'in atanmasının ardından Türkiye'de birçok başsavcı ve mahkeme başkanının değişmesi bekleniyor. Özellikle İstanbul'da Gürlek'in yakın çalışma ekibi içerisinde yer alan hâkim ve savcıların, kritik görevlere getirileceği yargı kulislerinde konuşuluyor.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcısı Fatih Dönmez ve Bakırköy Başsavcısı Barış Duman'ın adı İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı için, İstanbul Cumhuriyet Başsavcı Vekilleri Aykut Çelik ve Can Tuncay'ın ismi ise Ankara Başsavcılığı için geçiyor.

Önümüzdeki haftalarda sekiz Yargıtay üyeliği için HSK'nın seçim yapması bekleniyor. Gürlek'in başkanlığını yaptığı HSK, bu sekiz ismi seçecek. Yargıtay'a gidecek başsavcılar yerine de yeni atamaların yapılması bekleniyor. Ankara Başsavcısı Gökhan Karaköse ile Adalet Bakan Yardımcısı Mehmet Yılmaz'ın Yargıtay üyesi olacağı konuşuluyor.

Gürlek'in atanmasının ardından gözler başta Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş olmak üzere CHP'li belediyelerle ilgili İstanbul dışındaki soruşturmalara çevrildi. Gürlek'in yargıda oluşturacağı yeni kadroların İstanbul benzeri operasyonları yapıp yapmayacağı yanıtı aranan soruların başında geliyor.

Halen istinafta olan CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'nın yok hükmünde sayılması ve CHP Genel Başkanı Özgür Özel yönetiminin görevden uzaklaştırılması talebini içeren dava da yakından takip edilecek.

İçişleri'nde MHP ile gerilim bitecek mi?

İçişleri Bakanlığına Vali Mustafa Çiftçi'nin getirilmesi de mülkiye kulislerinde sürpriz olarak nitelendirildi. Vali kökenli olması mülkiyede olumlu karşılanırken Mustafa Çiftçi'nin Cumhur İttifakı açısından daha "dengeli" bir yönetim sergileyeceği beklentisi var.

Çiftçi, siyasi görüş olarak Millî Türk Talebe Birliği kökenli bir isim. Eski TBMM Başkanı İsmail Kahraman da bir dönem MTTB'nin genel başkanlığını yapmıştı. Çiftçi ise Kahraman'ın TBMM Başkanlığı döneminde Özel Kalem Müdürlüğü ve Başkan Başmüşavirliği görevini yürütmüştü. Kahraman, 25 Temmuz 2024'te Vali Mustafa Çiftçi ile Milli Türk Talebi Birliğinin Erzurum Şubesi'ni ziyaret etmişti.

Ali Yerlikaya, görev süresi boyunca özellikle Emniyet atamaları nedeniyle MHP ile gerginlik yaşamıştı. Bu nedenle Yerlikaya, MHP'nin istemediği bir isimdi. Yerine gelen Mustafa Çitfçi ise muhafazakâr ve milliyetçi kökenli. Çiftçi'nin göreve gelmesi MHP'de olumlu etki yarattı. Sosyal medyada da MHP'ye yakın isimler, Çiftçi'yi öven paylaşımlar yaptı.

Çiftçi, MHP Kurucu Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in ilk sahibi olduğu arabayı kullanarak Erzurum sokaklarında Ferdi Tayfur'un "Hatıran Yeter" şarkısıyla gezdiği görüntüyle de sosyal medyada gündeme gelmişti.

Çiftçi, Çorum'da görev yaparken Ülkü Ocakları'nı ziyaret etmişti. Çiftçi'nin bakanlık görevine gelmesiyle gözler, özellikle Yerlikaya döneminde pasif görevlere çekilen MHP'ye yakın Emniyet müdürlerinin yeniden etkin makamlara getirilip getirilmeyeceğine çevrildi.

Çiftçi'nin ilk iş olarak bakanlık bürokratlarını değiştirmesi bekleniyor. Bunun ardından ise Emniyet ve Valiler kararnamesiyle Yerlikaya'ya yakın isimleri tasfiye etmesi, yerlerine kendisine yakın isimleri getirmesi bekleniyor. Diğer yandan bakanlık ve emniyette Soylu'ya yakın isimler de gözleri yeni İçişleri Bakanı'na çevirdi.

Jandarma'da ise Menzil tarikatının etkinliğinin devam edip etmeyeceği bilinmiyor.

Özellikle Akın Gürlek ile İstanbul'da arasının iyi olmadığı belirtilen İstanbul Valisi Davut Gül ve İstanbul Emniyet Müdürü Selami Yıldız ile Ankara'da Ayhan Bora Kaplan soruşturması nedeniyle MHP ile gerginlik yaşayan Ankara Emniyet Müdürü Engin Dinç'in değişmesi beklenen ilk isimler.

Kayyum uygulamaları sürecek mi?

İçişleri Bakanı olarak Çiftçi'nin belediyelere kayyum atama yetkisi bulunuyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde özellikle muhalefet partilerine mensup belediyelere yönelik kayyum uygulamalarının sürüp sürmeyeceği de merak edilen başlıklar arasında yer alıyor.

Yeni kabine değişiklikleri, yalnızca iki bakanlıkta isim değişikliğinden ibaret görülmüyor. Yargı ve güvenlik bürokrasisinin üst kademelerinde yapılabilecek olası atamalar, Türkiye'de siyaset-yargı ve siyaset-güvenlik ilişkilerinin seyrine dair önemli ipuçları verecek. Önümüzdeki haftalarda atılacak adımlar, bu değişimin kapsamını daha net ortaya koyacak.