Alman ordusunda reform: Askerlikte İsveç modeli
27 Ağustos 2025
Almanya'da bugün 20 yıl aradan sonra ilk kez Federal Savunma Bakanlığında düzenlenen Bakanlar Kurulu toplantısında, yeni askerlik modeli üzerinde uzlaşma sağlandı.
Hristiyan Birlik partileri (CDU/CSU) ile Sosyal Demokrat Parti'nin (SPD) oluşturduğu koalisyon hükümeti, Alman ordusu Bundeswehr'deki asker açığını kapatmak amacıyla Askerlik Hizmeti Yasası'nda reform öngören yasa tasarını kabul etti.
Ocak ayında yürürlüğe girmesi hedeflenen reformun önce Federal Meclis'te kabul edilmesi gerekiyor.
Merz'ten zorunlu askerlik sinyali
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, bugün kabul edilen reformla birlikte Alman ordusunda asker sayısını artırmayı, askerlik hizmetini gençler için daha çekici ve cazip hâle getirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Bakanlar Kurulu sonrasında açıklama yapan Merz, "Ancak, ayarlamalar yapmamız gerektiğini tespit edersek, bunu yapacağımızı da eklemek isterim" sözleriyle de gerektiği takdirde zorunlu askerlik hizmeti için adım atacakları mesajını verdi.
Merz, ilk aşamada ihtiyaç duyulan asker sayısına ulaşılacağından emin olduğunu söylemekle birlikte önümüzdeki birkaç yıl içinde hedeflere ulaşılmadığı takdirde askerlik yapma yükümlülüğünü artıracak mekanizmaların yasa tasarısında öngörüldüğünü kaydetti.
"Ancak bugün bu adımı attığımız için gerçekten minnettarım" diyen Merz, artık yeniden askerlik hizmetinin olduğu bir döneme girildiğini vurguladı.
Pistorius: Savaşları önlemenin en etkili yolu güçlü ordu
SPD'li Savunma Bakanı Boris Pistorius ise yasayı Bundeswehr'in büyümesi yolunda atılmış "dev bir adım" olarak nitelendirdi.
Uluslararası güvenlik alanındaki gelişmeler nedeniyle Alman ordusunun güçlendirilmesi zorunluluğunun "tartışılmaz" olduğuna vurgu yapan Pistorius, "Hem personel hem de teçhizat açısından güçlü bir ordu, savaşları önlemenin en etkili yoludur" dedi.
Reform ne öngörüyor?
Savunma Bakanı Pistorius, bu reformla Alman ordusuna on binlerce yeni asker kazandırmayı hedefliyor.
İlk aşamada askerlik hizmeti gönüllülük esasına göre olmaya devam edecek. Öncelikle teşviklerle gönüllü başvuruların artırılması hedefleniyor. Ancak yasa tasarısı, başvurular yetersiz kalması ya da değişen güvenlik durumu bunu gerektirdiği takdirde, zorunlu askerliğin yeniden yürürlüğe girmesine kapı aralıyor. Ama bunun için Federal Meclis'in yeniden onayı gerekecek. Otomatik bir geçiş öngörülmüyor.
Önümüzdeki yıl itibarıyla yürürlüğe girecek bu modele "İsveç modeli" deniyor. Çünkü İsveç'te olduğu gibi seneye 18 yaşını doldurmuş tüm genç erkek ve kadınlara Alman ordusu tarafından bazı soruların yer aldığı formlar gönderilecek. Erkekler bu formları doldurmak zorunda, kadınlar ise istedikleri takdirde soruları yanıtlayarak formları geri gönderecek.
Bu formlarda bireylere Bundeswehr'de görev almak isteyip istemedikleri sorulacak. Ayrıca adres, aile durumları ve başka ülke vatandaşlıkları olup olmadığı gibi kişisel sorulara yanıt vermeleri istenecek. Eğitim ve diğer yetkinlikleri hakkında bilgi talep edilecek. Kriterlere uygun olanlar askerlik yoklamasına davet edilecek, muayene edilecek.
Gönüllü askerlik yapanlar orduya kazandırılmaya çalışılacak
Almanya bu yolla askerliğe elverişli tüm erkeklerin kayıtlarını yeniden etkinleştirmeyi ve modernize etmeyi hedefliyor. Çünkü zorunlu askerlik hizmetinin yeniden başlatılması durumunda kimlerin askere alınabileceğine dair verilere ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
Gönüllü olarak askerliğini yapanların Alman ordusunda görev yapmaya devam etmesi için de mali teşvikler öngörülüyor. Böylelikle orduya kazandırılacakların sayısının artırılması hedefleniyor. Alman ordusu mali teşviklerin tanıtımını yapacak. Burada alt rütbeli askerlerin en az brüt 2 bin eurodan başlaması öngörülen aylık maaşları, ücretsiz konaklama, ücretsiz sağlık hizmetleri, ücretsiz tren seyahatleri ve eğitim ile kariyer gelişimi gibi fırsatlara vurgu yapılayacak.
Savunma Bakanlığı, teşvik ve fırsatlarla orduyu aynı zamanda kadınlar ve göçmen kökenliler için de çekici hâle getirmeyi hedeflediğine vurgu yapıyor.
Askerlik reformu neden gerekli görüldü?
Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'ya saldırısı, Almanya'da güvenlik politikalarında köklü değişime yol açtı.
Savunma Bakanlığı, uzun süredir değişen güvenlik tehditleri nedeniyle acilen Alman ordusundaki asker sayısının artırılması gerektiğini belirtiyor.
Yapılan değerlendirmeye göre Almanya'nın Rusya'nın olası tehdidine karşı NATO topraklarını savunmak için yedek askerler dâhil 460 bin askere ihtiyacı var. Şu anda Alman ordusu Bundeswehr'in personel sayısı 183 bin, yani etkin savunma için gerekli olan rakamın çok altında.
Asker sayısının artırılması gerekliliğinin aynı zamanda bir NATO yükümlülüğü olduğu da vurgulanıyor.
Başbakan Merz, Mayıs ayında hükümeti devralırken Alman ordusunu Avrupa'nın en güçlü ordusu hâline getireceğini duyurmuştu.
Hayata geçirilecek reformun bu hedef doğrultusunda atılan bir adım olduğu belirtiliyor.
Hükümet içinde CDU'dan neden eleştiriler yükseliyor?
CDU sıralarında, bugün kabul edilen tasarıya eleştiriler yöneltiliyor. Gönüllülüğe dayanan modelinin ordunun asker ihtiyacının karşılanması için yeterli olmayacağı endişesi var.
Sadece Rusya ile gerilimin tırmanması durumunda değil, Rusya ile Ukrayna arasında bir ateşkes sağlansa bile Alman ordusunun Ukrayna'da görev alma ihtimali nedeniyle de asker açığının ciddi bir sorun teşkil edebileceği belirtiliyor.
Savaş karşıtları protesto etti
Başkent Berlin'de askerlik reformu kamuoyuna açıklanmadan önce, kendilerini "Rheinmetall'i silahsızlandırın" ittifakı olarak adlandırılan savaş karşıtları Alman ordusunun Köln kentindeki kariyer merkezi önünde protesto gösterisi düzenledi.
Protestocular, "Bu bina, Bundeswehr personel planlamasının merkezî koordinasyonunun yapıldığı yerdir. Askerlik yoklaması yürürlüğe girer girmez, asker alımı da burada organize edilecektir. Bu yüzden bugün buradayız ve şunu açıkça belirtmek istiyoruz: Savaşa hazır değiliz!" açıklamasını yaptı.
Köln'deki Bundeswehr sözcüsü ise protesto kaynaklı bir sorun yaşamadıklarını, görevlerine devam ettiklerini aktardı, düşünce ve toplanma özgürlüğünün temel haklar olduğunu ve demokrasinin en yüksek değerlerinden biri olduğunu söyledi.
Alman ordusunun demokrasiyi savunma taahhüdüne vurgu yapan sözcü, "Biz aynı zamanda bireylerin bize karşı olabilme özgürlüğü için de savaşıyoruz" dedi.
dpa / DA,CÖ