NATO müttefiki ABD ile ilişkileri kırılgan hale gelen Almanya, stratejik ortaklıklarını çeşitlendirme arayışında. Bu nedenle Almanya Başbakanı Friedrich Merz, bugün başlayan Körfez ülkeleri ziyaretlerine büyük önem atfediyor.

Merz, geçen yılın sonunda Afrika ve Latin Amerika'daki zirve toplantılarına katılmış, bu yılın başında da Hindistan'ı ziyaret etmişti.

Şimdi de Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni (BAE) kapsayan Körfez turuyla Merz, petrol ve doğal gaz zengini Körfez ülkeleri ile "stratejik işbirliğini" derinleştirmeyi hedefliyor.

Başbakan Merz'in ziyaretine iş insanlarının da yer aldığı geniş bir heyet eşlik ediyor.

Öne çıkan gündem maddesi: ABD-İran gerilimi

ABD ile İran arasındaki gerilimin bir bölgesel savaş riskini arttırması, Merz'in Körfez ziyaretinin önemini daha da arttırıyor.

Başbakan Merz, İran'daki İslami rejimin protesto gösterilerini şiddet yoluyla bastırmasına en sert tepkiyi gösteren Avrupalı liderler arasında yer aldı.

İran rejiminin bekçisi konumundaki Devrim Muhafızları'nın Avrupa Birliği (AB) tarafından terör örgütü olarak sınıflandırılmasına ve aynı zamanda önde gelen İranlı yetkililerin yaptırımlar kapsamına alınmasına da öncülük eden yine Almanya oldu.

Dolaysıyla, ABD Başkanı Donald Trump İran'a "askeri müdahale" tehditlerini tırmandırırken, AB'nin de eş zamanlı olarak devreye soktuğu yaptırımlar, İran rejim üzerindeki baskıyı daha da artırdı.

Ancak ABD'nin askeri müdahale tehditlerine İran'ın "bölgesel savaşa yol açar" uyarısıyla karşılık vermesi, Körfez ülkelerini endişelendiriyor.

Tahran'ın, ABD'nin olası saldırısına, Amerikan üslerine ve binlerce Amerikan askerine ev sahipliği yapan bölge ülkelerini hedef alarak karşılık verebileceği iddia ediliyor. Bunun da hem daha geniş bir coğrafyaya yayılacak bölgesel bir savaş, hem de küresel ekonomide büyük sarsıntı riskini arttırdığı belirtiliyor.

Merz'in, bu gelişmeler ışığında Körfez ülkeleri liderleri ile bölgede tırmanan gerilimi ele alması ve aynı zamanda enerji ve savunma sanayi alanındaki işbirliğini geliştirmeye dönük fırsatları masaya yatırması bekleniyor.

LNG'de ABD'ye olan bağımlılığı azaltma arayışı

Almanya, Ukrayna savaşı nedeniyle Rusya'ya enerji bağımlılığına son vermek zorunda kaldı. Ancak bunu yaparken, özellikle sıvılaştırılmış doğal gaz  (LNG) tedariğinde neredeyse ABD'ye bağımlı hale geldi.

Savunmadan enerjiye pek çok alanda ABD'ye bağımlılığın azaltılması hedefini açıklayan Merz hükümeti, bu nedenle enerji zengini Körfez ülkeleriyle işbirliğini geliştirmek istiyor.

Katar enerji alanında uzun vadeli tedarik sözleşmeleri isterken, Almanya daha kısa vadeli anlaşmaları tercih ettiği için son yıllarda birçok enerji projesi durma noktasına gelmişti.

Alman hükümet kaynakları, bu konuda Körfez ülkelerine karşı daha fazla esneklik göstermeye hazır olunduğunu belirtiyor.

Savunma sanayi işbirlikleri görüşülecek

Başbakan Merz'in Körfez ülkeleri ziyaretlerinin en önemli gündem maddeleri arasında yer alan bir diğer konuyu da güvenlik ve savunma sanayi işbirlikleri oluşturuyor.

Suudi Arabistan ve Katar'ın, Airbus A400M askeri nakliye uçağına ilgi gösterdiği zaten biliniyor.

Aslında yakın bir zamana kadar Alman hükümetleri, otokratik Körfez ülkelerine, insan hakları ve Yemen savaşı gibi bölgesel ihtilaflar nedeniyle silah ihracatında kısıtlamalar uyguladı.

Ancak bir önceki Alman hükümeti, 2024 başında Suudi Arabistan'a Eurofighter ihracatının yolunu açarak, yumuşama sinyali vermişti.

Merz hükümetinin de benzer bir çizgi izleyeceği, Rusya, Çin ve Fransa gibi ülkelerden silah alımları yoluyla ABD'ye olan bağımlılıklarını azaltmaya çalışan Körfez ülkelerine, savunma ihracatında esneklik göstereceği belirtiliyor.

Peki ya insan hakları?

Almanya'nın Körfez ülkeleriyle ile ilişkilerinde uzun yıllar boyunca insan hakları en önemli gündem maddesini oluşturmuştu.

Suudi Arabistan'daki insan hakları durumu, Uluslararası Af Örgütü gibi kuruluşlar tarafından hala çok kötü olarak sınıflandırılsa da, artık Almanya için bu konu ilk gündem maddeleri arasında yer almıyor.

Alman Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius geçen hafta şu açıklamayı yapmıştı:

"Suudi Arabistan'da sosyal ve kültürel açılımla birlikte bir reform sürecinin yaşandığını gördük. Bu durum kadın haklarında da iyileşmelere olanak sağladı. Bununla birlikte, yapılacak çok şey var ve daha fazla ilerlemeye ihtiyaç duyuluyor."

DW,dpa / DA,MUK