Her yıl 31 Mayıs'ta kutlanan Dünya Tütüne Hayır Günü öncesinde uzmanlar, tütün kullanımının sağlık açısından risklerine bir kez daha dikkat çekti.

Alman Robert Koch Enstitüsü'nden konuya ilişkin yapılan açıklamada sigaranın sanayileşmiş ülkelerde en büyük tekil sağlık riski ve erken ölümlerin başlıca nedeni olmaya devam ettiği vurgulandı.

Açıklamaya göre Almanya'da her yıl 127 bin, dünya genelinde ise 7 milyonun üzerinde insan sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor.

Pasif içicilikten etkilenerek sağlık sorunu yaşayanların sayısı ise dünya genelinde 1,6 milyon olarak tahmin ediliyor.

Almanya'da akciğer kanseri vakalarının yüzde 87'si sigarayla ilişkili. Sigara ağız, gırtlak, yemek borusu, bronşlar ve dudak kanserleri için de en önemli risk faktörü.

E-sigara ve "nikotin poşetleri" de riskli

Uzmanlara göre elektronik sigara olarak adlandırılan buhar içerikli maddeler de sağlık açısından riskli. Cihazın ürettiği buharda tütün dumanına göre daha az zararlı madde olsa da bunlarda da nikel, krom ve kurşun gibi kanserojen maddeler tespit edildi.

Gençler arasında popüler olan "nikotin poşetleri" için kesin bilimsel veri bulunmuyor. Tütün içermeyen bu ürünlerde yanma olmadığı için riskin daha düşük olabileceği belirtilse de nikotinin bağımlılık yapıcı etkisi nedeniyle uzmanlar uyarıyor.

Almanya'da nikotin poşetlerinin satışı yasak, ancak internet üzerinden temin edilebiliyor. 16–17 yaş grubunda her yedi erkek öğrenciden birinin ve her on kız öğrenciden birinin bu ürünleri en az bir kez denediği değerlendiriliyor.

Nikotin bağımlılığı nasıl oluşuyor?

Tütün bitkisinde yüksek oranda bulunan nikotin, sinir sistemini etkiliyor. Bu madde, solunum yoluyla saniyeler içinde beyne ulaşıyor. Yüksek dozlarda zehirleyici olabilen nikotin, dopamin salınımını artırarak bağımlılık döngüsünü tetikliyor. Düzenli kullanımda aynı etkiyi sağlamak için daha fazla nikotin gerekiyor. Böylece bağımlılık oluşuyor.

Sosyal statü sigara kullanımını etkiliyor

Almanya Kanser Yardımı adlı dernek, sigara kullanımının sosyal statüyle yakından ilişkili olduğunu belirtiyor. Dernekten yapılan Almanya özelindeki açıklamaya göre, eğitim seviyesi yükseldikçe sigara içme oranı düşüyor. Buna göre 18–25 yaş grubunda sigara içme oranı, okul diploması olmayanlarda üniversiteye başlayanlara göre iki kat daha yüksek.

Dünya Sağlık Örgütüne göre ise dünya genelindeki 1,3 milyar tütün kullanıcısının yüzde 80'i düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşıyor.

Almanya'da sigara kullanımı azalıyor

1980'lerde Almanya'da sigara içme oranı yüzde 30'un üzerindeydi. 1979'da 12–25 yaş grubundaki genç erkeklerin neredeyse yarısı, genç kadınların ise yüzde 40'ı sigara içiyordu.

Gençler arasında sigara kullanımı o dönemden bu yana belirgin şekilde azaldı.

Federal İstatistik Dairesi'nin Dünya Tütüne Hayır Günü öncesi açıkladığı verilere göre, Almanya'da bugün 15 yaş üstü nüfusun yüzde 19'u sürekli olmasa da sigara tüketiyor.

Sigara içenlerin yüzde 78'i klasik sigara, yüzde 9'u e-sigara kullanıyor. Erkeklerde sigara içme oranı kadınlardan daha yüksek. Yaş aralığına göre bakıldığında ise sigara kullanımı en çok 40-44 yaş grubunda görülüyor.

epd,dpa / TY,MUK