Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı'nın (PISA) 2025 sonuçları, Almanya için alarm verici bir tabloya işaret ediyor. Araştırmaya göre ülkedeki öğrencilerin okuma, matematik ve fen bilimlerindeki performansı şimdiye kadarki en düşük seviyeye geriledi.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) çatısı altında yürütülen çalışmanın Almanya sorumlusu Samuel Greiff, teste katılan öğrencilerin "PISA araştırmalarının başladığı tarihten bu yana en düşük yeterlilik puanlarını aldığını" açıkladı.

Buna göre Almanya'da her üç gençten biri okuma ve matematikte, her dört gençten biri ise fen bilimlerinde temel yeterliliklerden yoksun. Greiff, her beş gençten birinden fazlasının da üç alanın hiçbirinde "yeterli temel beceriye" sahip olmadığını belirtti.

PISA 2000'nin de altında

Uluslararası PISA araştırması kapsamında 2000 yılından bu yana yaklaşık üç yılda bir onlarca ülkedeki 15 yaşındaki öğrencilerin bilgi ve becerileri ölçülüyor.

2000 yılında yapılan ilk PISA araştırmasında Almanya'nın aldığı kötü sonuçlar, ülkede kapsamlı eğitim reformlarının başlatılmasına yol açmış ve bu dönem "PISA şoku" olarak adlandırılmıştı. Almanya'nın güncel puanları, 2000'li yıllardaki geçici yükselişin ardından bugün o dönemin bile altında kaldı.

2025 araştırmasına Almanya'da 250 okuldan yaklaşık 6 bin 700 öğrenci, dünya genelinde ise 760 binden fazla öğrenci katıldı. Almanya'da teste katılan öğrenciler 2025'te fen bilimlerinde ortalama 486, okumada 465, matematikte ise 464 puan aldı. 2022'de bu rakamlar sırasıyla 492, 480 ve 475'ti.

"Merak kayboluyor"

"Almanya'nın PISA sonuçları bir kez daha kötüleşti" diyen araştırmanın yazarlarından Francesco Avvisati, "Giderek daha fazla genç 15 yaşına geldiğinde hâlâ temel yeterlilik düzeyine ulaşamamış oluyor. Meraklarını ve eğitimin karşılığını vereceğine dair inançlarını kaybediyorlar" ifadelerini kullandı.

Avvisati'ye göre birçok ülkede olduğu gibi Almanya'da da eğitim ciddi zorluklarla karşı karşıya. Bu durum özellikle okuma becerilerinde belirginleşiyor. Öğrencilerin okumaya yeterince zaman ayırmadığını belirten Avvisati, gençlerin metinleri "anlamak yerine gözden geçirdiğini ve bu nedenle cevabın hızlı ama yanlış olduğunu" söyledi.

Diğer ülkelerde durum ne?

Puanlardaki düşüşe rağmen Almanya'nı eğitim performansı, PISA'ya katılan OECD ülkelerinin ortalamasına yakın. Öte yandan araştırmayı hazırlayan uzmanlara göre, diğer OECD ülkelerinde de olumsuz bir eğilim görülse de gerileme Almanya'da daha belirgin.

Güncel araştırmaya göre 14 OECD ülkesi açık biçimde Almanya'dan daha iyi sonuç aldı. Kanada, Estonya ve İsviçre'nin yanı sıra Singapur, Japonya ve Güney Kore gibi bazı Doğu Asya ülkeleri uluslararası sıralamanın zirvesinde yer alıyor.

İngiltere ve özellikle okuma alanında iyi sonuçlar elde eden İtalya da öğrencilerine nitelikli eğitim sunmayı ya da performanslarını artırmayı başaran ülkeler arasında gösteriliyor. Hollanda ve Fransa gibi ülkeler ise sonuçlara göre Almanya ile yaklaşık aynı seviyede.

Psikolog ve eğitim araştırmacısı Greiff, "Dramatik biçimde geride kalmış değiliz. Ancak bir eğitim ülkesi olarak kendi beklentilerimizi karşılayamıyoruz. En iyi ülkeler arasında yer almıyoruz" ifadelerini kullandı.

Başarıyı sosyoekonomik durum belirliyor

PISA 2025, Almanya'da öğrencinin başarısının aileye diğer birçok ülkeye kıyasla daha fazla bağlı olduğu yönündeki önceki bulguları da doğruladı. Verilere göre söz konusu eşitsizlik, 2015'ten bu yana yeniden büyüyor.

"Sosyoekonomik statü ile eğitim başarısı arasındaki ilişki Almanya'da Kanada'dakinin yaklaşık üç katı kadar güçlü" diyen Greiff'e göre, Almanya'da sosyoekonomik açıdan dezavantajlı her 100 öğrenciden yalnızca ikisi yüksek başarı gösterirken, ayrıcalıklı ailelerden gelen öğrencilerde bu sayı 100'de 25'e çıkıyor.

Greiff, öğrenci profilinin de son yıllarda daha çeşitli hâle geldiğine dikkat çekti. Bunun nedeninin yalnızca göç olmadığını vurgulayan Greiff'e göre sosyal farklılıklar büyürken psikososyal sorunlar da giderek yaygınlaşıyor.

Ekran süresinin rolü mü?

Uzman, "Ayrım çizgisi göç geçmişi olan ve olmayan gençler arasında değil, sosyal açıdan ayrıcalıklı ve dezavantajlı ailelerden gelen gençler arasında" dedi. Greiff'e göre birçok ülke, farklı başlangıç koşullarını eğitim sistemi içinde "çeşitliliğin gücüne dönüştürme" konusunda Almanya'dan daha başarılı.

Tabloyu "endişe verici" olarak nitelendiren Federal Eğitim Bakanı Krain Prien ise değişen çocuk yetiştirme biçimleri, dijitalleşme ve yapay zekâ gibi etkenlere işaret etti. Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partili Bakan, "ekran başında geçirilen süre ve sosyal medya kullanımının rolünü" vurguladı.

"Siyaset ders çıkarmalı"

Yeni PISA sonuçları Almanya'da farklı kesimlerden sert tepkilere yol açtı. Eğitim ve Bilim Sendikası (GEW), eğitim politikasında "radikal bir rota değişikliği" talep ederek, "Çeyrek asırlık PISA önlemleri sonuç itibarıyla hiçbir işe yaramadı" değerlendirmesinde bulundu.

Alman Filologlar Birliği ise Alman eğitim sistemi ve öğretmenlere yönelik kalıplaşmış eleştirilere artık son verilmesi gerektiğini savundu.

Alman İşverenler Birliği Başkanı Rainer Dulger de, sonuçlara "PISA, şairler ve düşünürler ülkesine bir kez daha kırık not gönderdi. Bu kez siyasetin ders çıkarması gerekiyor" sözleriyle tepki gösterdi.

KNA,dpa / SÖ,MUK