Altılı masada ortak liste hazırlığı
21 Eylül 2022![CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti lideri Meral Akşener, Demokrat Parti lideri Gültekin Uysal, DEVA Partisi lideri Ali Babacan, Saadet Partisi lideri Temel Karamollaoğlu ve Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu](https://static.dw.com/image/60857134_800.webp)
Erken seçim beklentisi gittikçe azalan altılı masada muhalefet partileri, Cumhurbaşkanlığı seçimi için ortak adayın yanı sıra milletvekili seçimleri için de ortak milletvekili listelerine yönelik hazırlıklarını gündeme almaya başladı.
Altılı masayı oluşturan her partinin her il için yürüttüğü farklı simülasyonlara yönelik çalışmaların 2 Ekim'de CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ev sahipliğinde yapılacak liderler buluşmasında gündeme gelmesi bekleniyor. Yeni seçim yasasına göre oy oranı düşük partilerin ittifak içerisinde milletvekili çıkarması neredeyse olanaksız hale geldiği için DEVA, Gelecek, Demokrat ve Saadet partilerinin, adaylarını bazı illerde CHP ve İYİ Parti listelerinden seçime sokabileceği bir süredir dillendiriliyordu. Altılı masa, diğer yandan geçiş sürecinde cumhurbaşkanının yetki ve sorumluluklarından, bakanlıkların nasıl yönetileceğine kadar birçok başlığı içeren geçiş süreci protokolüne yönelik çalışmalara da hız verdi.
Liderlerin ziyaret trafiği hızlandı
Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem için çalışmalarını sürdüren altılı masada liderler buluşmasının ikinci turunun başlamasına günler kala Ankara'da ziyaret trafiği de hızlandı.
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın sürpriz şekilde CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Saadet Partisi Genel Başkanı Temel Karamollaoğlu, Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal ve son olarak da Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu'nu ziyaret etmesi, Ankara kulislerinde çeşitli yorumlara neden oldu. Babacan'ın görüşme trafiğinin, CHP'li Gürsel Tekin'in "HDP'ye bakanlık verilebilir" sözlerinin yanı sıra CHP'li Bülent Kuşoğlu'nun "Kemal Bey aday olmazsa masa dağılır" sözleriyle ilgili olabileceği değerlendirilse de DEVA Partili kaynaklar bu iddiaları doğrulamadı.
DW Türkçe'ye bilgi veren kaynaklar, görüşmelerin geçiş sürecinin yol haritası ile ilgili olduğunu belirtti. Edinilen bilgiye göre, Babacan, diğer partilerin liderlerine, geçiş sürecinde neler yapılması gerektiğini içeren ve ekonomi, eğitim, sağlık, dış politika gibi başlıkları içeren bir çalışma sundu.
"Söylem birlikteliğine ihtiyaç var"
Saadet Partisi ev sahipliğinde düzenlenen son liderler buluşmasının ardından yapılan açıklamada geçiş sürecinin yol haritasının hazırlanacağının imza altına alındığını hatırlatan DEVA Partili kaynaklar, "Gerek seçim öncesi, gerekse de seçimden sonraki Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'e geçiş sürecinde altılı masanın bir söylem birlikteliğine ihtiyacı var. Biz de bununla ilgili kapsamlı bir çalışma hazırladık ve liderlerin görüşüne sunduk" ifadelerini kullandı.
Geçiş süreci protokolü, bir süredir altılı masanın gündemini meşgul ediyordu. Partiler bugüne kadar net bir açıklama yapmasa da, muhalefetin Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanması halinde Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem'e geçiş sağlanana kadar mevcut Anayasa'ya göre seçilecek cumhurbaşkanının yetki ve sorumluluklarının nasıl belirleneceği, bakanlıkların nasıl yönetileceği halen net olarak belirlenmiş değil.
Özellikle DEVA ve Gelecek partilerinin seçim işbirliğine gidilmeden önce geçiş sürecinin protokolünün hazırlanmasını ve cumhurbaşkanı ile cumhurbaşkanı yardımcılarının yetki ve sorumluluklarının çerçevesinin net bir şekilde çizilmesini istediği biliniyor. Ali Babacan'ın son ziyaretlerinde protokol başlığını gündeme getirmesinin ardından altılı masanın 2 Ekim'deki buluşmasında diğer partilerin de geçiş süreci protokolüne ilişkin görüş ve önerilerini masanın gündemine sunması bekleniyor.
Hazırlıklar yeni seçim yasasına göre yapılıyor
Altılı masanın son günlerde gündemini meşgul eden önemli başlıklardan birisi de ortak liste hazırlığı. Ortak liste konusu, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun "41 ilde bağımsız, geri kalan 40 ilde ortak liste üzerinde çalışıyoruz" sözleri ile gündeme gelse de, muhalefet partilerinin bu ayın başından itibaren ortak liste çalışmasını hızlandırdığı öğrenildi.
Muhalefet, bir süredir erken seçim talebini dile getirirken kulislerde de kış aylarına girilmeden en geç Kasım ayı içerisinde erken seçim olabileceği konuşuluyordu. Ancak, Kasım ayı içerisinde seçimin gerçekleşebilmesi için 60 gün öncesinden seçim kararının alınması gerekiyor. Henüz böyle bir karar alınmadığı ve kış aylarında seçime gidilmesinin olası görülmediği için muhalefet seçim hazırlıklarını yeni seçim yasasına göre yapmaya başladı.
Cumhur İttifakı tarafından hazırlanan ve Nisan ayında kabul edilen yeni seçim yasası, ittifaklardaki "artık oy" uygulamasını kaldırdığı için de oy oranı düşük partilerin ittifak içerisinde milletvekili çıkarabilmesi neredeyse olanaksız hale geldi. Bu sebeple muhalefet de hazırlıklarını bu ayın başından itibaren yeni seçim yasasına göre şekillendirmeye başladı.
Ortak liste olasılıkları 2 Ekim'de gündeme gelebilir
Seçim Kanunu gereği her partinin en az 41 ilde kendi milletvekili listeleri ile seçime girmesi gerekirken, 40 ilde ise ortak listelerle seçime girilebiliyor. Bu doğrultuda, tüm partilerin kurmayları, her ile için ayrı ayrı simülasyon çalışmaları yürütüyor. Bu simülasyonlarda muhalefetin TBMM'de en geniş şekilde nasıl temsil edileceğine yönelik olasılıklara ağırlık verilirken, daha önce Saadet Partisi lideri Temel Karamollaoğlu'nun gündeme getirdiği "ittifak içi ittifak" ihtimallerinin de değerlendirildiği öğrenildi. Kendi yaptırdıkları anket sonuçlarını da dikkate alan muhalefet partilerinin simülasyon sonuçlarını liderler buluşması öncesinde hazır hale getirmesi bekleniyor. Genel başkanların da kendilerine sunulacak olan ortak liste olasılıklarını 2 Ekim günü altılı masada değerlendirebileceği ifade ediliyor.