AP’de Türkiye önergesi hazırlanıyor
31 Ağustos 2007
Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanı seçilmesi ve yeni hükümetin kurulmasının ardından, Avrupa Birliği’nde gözler Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın bugün açıklayacağı 60. hükümetin programında. Avrupa Birliği, Abdullah Gül’ün Cumhurbaşkanlığı ve yeni hükümetin oluşmasıyla birlikte, Türkiye ile ilişkilerin yeniden canlılık kazanacağını umut ediyor. Brüksel’in en büyük beklentisi, seçimlerden güçlenerek çıkan Erdoğan hükümetinin, Kıbrıs konusunda adım atması ve limanlarını açması.
Ankara ise politikalarını, Fransa Cumhurbaşkanı Nicholas Sarkozy’nin Türkiye’nin tam üyeliğine karşı çıkan tutumunu dikkate alarak oluşturma eğiliminde. Sarkozy bu hafta başında yumuşama sinyali göstererek, 35 müzakere başlığından yalnızca beşinin açılmasına karşı olduğunu söyledi. Ancak bu beş başlığın tam üyelik için kritik önem taşıması Ankara’yı düşündürüyor.
Sorun Sarkozy değil Kıbrıs
Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raportörü Ria Oomen-Ruijten, Türkiye’nin Avrupa Birliği sürecinde son bir yılda yaşanan duraklamanın, Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy’den değil, Türkiye’nin Kıbrıs konusunda adım atmamasından kaynaklandığı kanısında.
Oomen-Ruijten “Cumhurbaşkanı Sarkozy’nin bir şeylere karşı çıkması gibi bir durum yok. Gerçek olan durum şu. Kıbrıs protokolü, Türkiye tarafından onaylanmış değil. Avrupa Birliği üyeleri, bir bütün olarak, ilk olarak bu protokolün gereklerinin yerine getirilmesi kararını aldılar. Evet, bir şeyler donduruldu. Ancak bu Cumhurbaşkanı Sarkozy yüzünden değil. Avrupa Birliği ve Türkiye arasında karşılıklı bir anlayışın sonucu olarak donduruldu. Beklentim, yeni seçilen Meclis ve hükümetin, verilen taahhütün gereğini olabilecek en kısa sürede yerine getirmeleri” diyor.
İlerleme Raporu’na yansıyacak
Avrupa Parlamentosu raportörü, bu günlerde Türkiye konusunda Dışişleri Komisyonu’nda ele alınacak bir önerge üzerinde çalışıyor. Türkiye’deki son gelişmeler ve hükümetten beklentilerin yer alacağı ve gelecek ay ortasında oylanacak önerge, Avrupa Birliği Komisyonu’nun 2007 yılı Türkiye İlerleme Raporu’na da kaynaklık edecek.
Hollandalı Hıristiyan Demokrat parlamenter Oomen-Ruijten, yeni hükümetin 2005 yılında imzaladığı Kıbrıs protokolünü bir an önce onaylaması ve limanlarını açması beklentisini ifade ederken, şunları kaydediyor: “İyi komşuluk ilişkilerine sahip olmak, yalnızca Türkiye için değil, Avrupa Birliği için de yaşamsal önem taşıyor. Bu söylediğim özel olarak da Türkiye ve Kıbrıs için geçerli. Gelecek yıl Kıbrıs’ta Cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılacak. Bu seçimlere kadar çok fazla bir ilerleme olacağını tahmin etmiyorum. Ancak bu seçimlerin ardından Türkiye ile Kıbrıs arasında uzlaşma çabalarının yeniden başlamasını gönülden arzu ediyorum.”
Ordu ile uzlaşma beklentisi
Ria Oomen-Ruijten, yeni Türk hükümetinden reform sürecinde daha güçlü adımlar atmasını isterken, Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanlığının yeni sürece olumlu katkıda bulunabileceğini söylüyor. Oomen-Ruijten, Gül’den beklentilerini şöyle dile getiriyor: “Öncelikle Cumhurbaşkanı Gül’e tebriklerimi iletmek istiyorum. Türkiye açısından çok önemli bir dönemde bu göreve seçilmiştir. Türkiye, Avrupa Birliği ile yeni bir ilişkiyle karşı karşıyadır. Cumhurbaşkanı Gül’ün, büyük siyasi deneyimiyle birlikte, tüm Türk yurttaşları arasında yeniden mutabakatı sağlamak için tüm çabasını göstereceğine eminim.”
Avrupalı parlamenter, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin laiklik konusundaki hassasiyeti ve hükümetle yaşadığı gerilim konusunda da şunları kaydediyor: “Ordu açısından da, genel seçim sonuçlarının oldukça açık olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla ordu ve hükümet arasında uzlaşmanın da gelecek aylarda sağlanacağını düşünüyorum.”