Avrupa Birliği’nin Lizbon Zirvesi’nde varılan uzlaşma, 6 yıldır devam eden ortak anayasa arayışına son verdi. Berlin’deki Alman Dış İlişkiler Konseyi’nden Jan Techau, Avrupa Birliği’nin büyük değişim geçireceğini, çekirdek ülkelerde herhangi bir sorun yaşanmadığı sürece değişime olumlu bakmak gerektiğini söyledi.

- Atılan adım Avrupa Birliği’nin kurumsal sorunlarını çözebilmek için sizce yeterli mi?

TECHAU: Avrupa Birliği’nde genelde alışık olduğumuz bir şekilde, evet, ama şeklinde yanıtlayabiliriz bu soruyu. Bu anlaşma bir taraftan 2001 yılında başlayan reform sürecini tamamlamak ve birliği içe dönük tartışmalardan kurtarıp uluslararası gündeme angaje kılmak açısından önem taşıyor. Ama aynı zamanda bu anlaşmanın aslında hedeflenen anlaşma olmadığını da kabul etmek gerekir. Avrupa Birliği’nin özellikle hareket kabiliyeti açısından kendisini değiştirmesi şart. Dış politika alanında da büyük eksiklikler var. 27 ülkeli bir birlik olmanın getirdiği zorlukların büyük kısmı henüz aşılabilmiş değil. Dolayısıyla anlaşma günümüz sorunlarını aşmada yardımcı olacak ancak uzun vadede yetersiz kalacak.

- Sizce bu yeni belgede Avrupa vatandaşının talepleri yeterince dikkate alındı mı?

Vatandaşa yeterince kulak verilmediği, saydamlığın yeterince sağlanmadığı eleştirisiyle her zaman karşılaşılıyor. Ancak bu sorunun aşılması çok zor. Avrupa Birliği’ni üye ülkelerin hükümetleri yönlendiriyor. Mevcut yapıda demokratik kuralların işletilmesinde bir hayli güçlük yaşanıyor. Ancak Avrupa vatandaşının birlik üzerindeki etkisi, başta Avrupa Parlamentosu aracılığıyla olmak üzere giderek artıyor.

- Reform Anlaşması bağlamında, “Avrupa Birliği’nde uzlaşma buraya kadar oluyor, ötesi biraz zor” tesbitini yapabilir miyiz?

TECHAU: Kanımca gelecekte bizi belirgin şekilde değişim geçiren bir Avrupa Birliği bekliyor. 27’lerin Avrupası ne 12’lerin ne de 15’lerin Avrupasına benzeyecek. Bir nevi büyük bir tankere benzetebileceğimiz tankeri yönlendirip harakete geçirmek zorlaşacak. Dolayısıyla giderek iki ayrı hızda ilerleyen bir modele doğru yol aldığımızı söylemek mümkün. Öncü adımlar bir grup ülke tarafından atılırken diğer grup daha sonraki aşamada onları izleyecek. Birçok siyasi gözlemcinin aksine, bunu bir felaket haberi olarak değerlendirmiyorum. Biraz da işin doğası gereği bu noktaya yol alıyoruz. Avrupa’nın değişimini, çekirdekte sorun çıkmadığı sürece iyi bir gelişme olarak değerlendiriyorum.