Avrupa'ya yeni bir devlet geliyor
22 Mayıs 2006![Karadağ'da yapılan referandumdan bağımsızlık yanlıları zaferle çıktı](https://static.dw.com/image/2028160_800.webp)
Karadağ’da dün yapılan referandumda, halkın yüzde 55’ten fazlası bağımsızlık yönünde oyunu kullandı. Bu sonuca göre Karadağ, Sırbistan’dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etmek için gerekli olan yüzde 55 oy sınırını geçmiş oldu. Sonuçlar, Referandum Komisyonu tarafından da onaylandı. Karadağ’da referandum sonuçlarını büyük bir sevinçle karşılayan bağımsızlık yanlıları havai fişek gösterileriyle kutlamalar yaptı.
Karadağ Başbakanı Milo Cukanoviç, yüzde 55'i az aşan oy farkıyla Sırbistan'a bağlı kalma yönünde oy kullananların 40 bin oy önüne geçildiğini duyurdu. Referandum sonucundan büyük sevinç duyan Cukanoviç, “Karadağ tarihinin en önemli günü“ değerlendirmesinde bulunarak, ülkesinin eski Yugoslavya'dan önce en son 1918 yılında bağımsız olduğuna dikkat çekti.
Referandum sonucunu kutlamak için toplanan taraftarlarına hitaben yaptığı konuşmada, Karadağ’ın yeni bir devlet, Birleşmiş Milletler’in yeni bir üyesi olacağını söyleyen Cukanoviç, ülkesinin mümkün olan en kısa sürede Avrupa Birliği’ne de katılmak istediğini ifade etti.
AB’den kutlama
Alınan sonuçtan dolayı Karadağ Başbakanı Cukanoviç’i kutlayan AB’nin Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Javier Solana, yüzde 86 gibi yüksek bir katılımla gerçekleşen referandumun süreci meşrulaştırdığını kaydetti. Solana, AB’nin referandum sonuçlarına saygı duyduğunu da sözlerine ekledi.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) de bağımsızlık referandumunun AGİT ve Avrupa Konseyi düzenlemeleri ve diğer uluslararası demokratik seçim standartlarına uygun yapıldığını bildirdi. Ayrıca referandum sonuçlarına ilişkin bir açıklama yapan AGİT Dönem Başkanı ve Belçika Dışişleri Bakanı Karel De Gucht, Karadağ'da dün yapılan bağımsızlık referandumunun, siyasi sorunların demokratik yollarla çözülebileceğine güzel bir örnek oluşturduğunu belirtti.
Balkan ülkelerinin tepkisi
Balkan ülkelerinden de referandum sonuçlarına olumlu tepkiler geldi. Kendilerinin de ayrılık yolunda olduklarını söyleyen Kosova Başkanı Fatmir Seydiu, referandumun ardından gönderdiği kutlama mesajında, ''Kosova da bağımsızlık yolunda'' dedi.
Hırvatistan Başbakanı Ivo Sanader ise Karadağ'daki referandumun sonuçlarının, ''Avrupa'nın bu bölgesinin istikrarına katkıda bulunacaktır'' dedi. Makedonya Başbakanı Vlado Buckovski ise ''Dün, zamanında iyi niyetle oluşturulan Yugoslavya projesinin sonuna tanık olduk'' dedi.
Sırbistan yanlıları endişeli
Sırbistan'da ise referandum sonuçları kuşkuyla karşılandı. Ayrıca Karadağ’daki Sırbistan yanlıları da sonuçtan rahatsız. Referandum Komisyonu kesin sonuçları açıklanmadan önce Sırbistan yanlılarının lideri Predrag Bulatoviç, Referandum Komisyonu, sonuçları açıklamadıkça sonuçların geçerli sayılmayacağını savunmuştu.
Sırbistan-Karadağ devletinin Dışişleri Bakanı Vuk Draskoviç ise Sırbistan'ın eski Yugoslavya'dan kalma tek birleşik devleti olan Karadağ'ın Pazar günü yapılan halkoylamasında bağımsızlığı seçmesi üzerine uyarıda bulundu. Karadağ'ın bağımsızlık sonucunu tanımaya yanaşmayan milliyetçileri uyaran Draskoviç, ''Bu tarihi gün, Karadağ için olduğu kadar bizim için de geçerlidir'' dedi.
Dağılma sürecinin son halkası
Karadağ, referandum sonucu doğrultusunda bağımsızlığını ilan edilmesi halinde, Josip Broz Tito'nun 1945 yılında kurduğu Yugoslavya'dan ayrılan son devlet olacak. 6. yüzyılda Slav hakimiyetinde derebeylik düzeninde olan Karadağ Bizans yönetimine girdi, ardından Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katıldı.
15 yıl önce dağılmaya başlayan Yugoslavya; Sırbistan, Karadağ, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Slovenya ve Makedonya'dan oluşuyordu. Kosova ile Voyvodina da iki özerk bölgeydi. Slovenya ile Hırvatistan'ın 25 Haziran 1991'de bağımsızlık ilan etmeleriyle başlayan kanlı dağılma sürecinde en çok acıyı çeken Bosna-Hersek ile birlikte kan dökmeden ayrılabilen Makedonya da bağımsız devlet oldular. 2003'te Karadağ Sırbistan ile ''Yugoslavya'' adını tarihe gömerek ''Devlet Birliği'' kurdu.
620 bin nüfuslu Karadağ’da farklı gruplar yaşıyor. Karadağ’da halkın yüzde 43’a kendini Karadağlı olarak tanımlarken, yüzde 32'si ''Sırp'', yüzde 7,7'lik kesim Boşnak, yüzde 5'lik kesim Arnavut, yüzde 4'lük kesim de Müslüman sayılıyor.