Türkiye'de profesyonel liglerde görev yapan 152 hakemin aktif olarak bahis oynadığının açıklanmasının ardından derinleştirilen soruşturma kapsamında bugün sabah saatlerinde 17'si hakem 21 kişi hakkında gözaltı kararı verildi.

Gözaltı kararı verilen kişiler arasında Eyüpspor Başkanı Murat Özkaya, Kasımpaşa'nın eski sahibi Turgay Ciner ve 2022 yılından kulübe kayyum atanana kadar geçen sürede başkan olarak görev yapan Fatih Saraç da var.

"Soruşturma şike üzerinden yapılıyor"

DW Türkçe'nin sorularını yanıtlayan spor hukukçusu Mert Yaşar'a göre soruşturma kapsamında kulüp yöneticilerinin de gözaltına alınması ve bu kararın gerekçesi, yaşanan süreci bir "şike soruşturmasına" dönüştürüyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının açıklamasındaki "müsabaka sonucunu etkileme" suçlamasına dikkat çeken Yaşar, "İş şikeye dönmüş. Müsabaka sonuçlarını etkileme sonuçları bakımından deniyor, o yüzden soruşturma şu an şike üzerinden yapılıyor" diyor.

DW Türkçe'nin ulaştığı bir başka spor hukukçusu ve CHP Spor Kurulu Yönetim Kurulu Üyesi Osman Buldan da soruşturmanın şike aşamasına geçebileceğini belirtiyor. Maçlar üzerinden maddi kazanç olup olmadığının ortaya çıkarılacağını düşündüğünü belirten Buldan, "Bu konu Türkiye için uzun zaman sonra gündeme gelen bir mesele olduğu için Savcılık bunu titizlikle incelemek durumunda" diyor.

Küme düşürme cezası

Bahis ile şike arasındaki ceza farkları oldukça büyük. Hakemlerin, kendi yönettikleri maçlara bahis oynaması ya da maçları yöneten hakemlerle iletişime geçmeleri "şike" anlamına geleceği için hem TFF tarafından sürekli hak mahrumiyeti ile cezalandırılabilirler hem de ceza yargılaması farklı şekilde seyredebilir.

Öte yandan kulüp yöneticilerinin işin içinde yer alması, kulüplere ceza uygulanmasını da beraberinde getirebilir. Mert Yaşar, TFF'nin Disiplin Disiplin Talimatı uyarınca yöneticilerinin şike yaptığı belirlenen takımların küme düşürülmesi gerektiğini söylüyor.

Geçmiş ve tescil edilen liglerin sonuçlarının değiştirilemeyeceğini belirten spor hukukçusu Buldan da yöneticileri şike yaptığı belirlenen kulüplerin küme düşürülmeleri gerektiğini vurguluyor.

Skorlar değişir mi?

Bu sezon Süper Lig'de yer alan takımlar hakkında küme düşürülme kararı verilirse bu takımlar kalan maçların tamamında hükmen mağlup sayılacak. Ancak bu sezon şu ana kadar oynadıkları maçların sonuçları değişmeyecek.

Soruşturmanın büyüme ihtimaline de dikkat çeken Yaşar, "Şike için karşı taraf olması lazım. Hakemle mi anlaşılmış, yoksa kulüp yöneticileri kendi arasında mı anlaşmış? Bu dalga büyüyecektir tabii ki. 17 hakem sadece iki başkanla mı şike yaptı?" ifadelerini kullandı.

Şikenin "sahaya yansıması" gibi bir konunun tartışılmasının anlam ifade etmeyeceğini de belirten Yaşar, müsabaka sonucunu etkileyecek bir anlaşmanın kanıtlanmasının şike için yeterli olduğunu söylüyor.Sponsorluk anlaşmaları ve futbolu maaşları gibi yükek maliyetli sözleşmelere dikkat çeken Osman Buldan ise liglerin durdurulmasının söz konusu olmayacağı görüşünde. 

TFF Disiplin Talimatı ne diyor?

TFF Futbol Disiplin Talimatı'nın bahis ile ilgili 57'nci maddesine göre hakemlerin, futbolla ilgili herhangi bir aktivite üzerine, doğrudan ya da dolaylı bahis ve benzeri şans oyunları oynamaları yasak. Bu maddenin ikinci fıkrasına göre, bahis oynayan hakemler üç aydan bir yıla kadar müsabakalardan men veya hak mahrumiyeti ile cezalandırılıyor.

Kamuoyunda "şike" olarak bilinen eylem, TFF tarafından "Müsabaka sonucunu etkileme şeklindeki disiplin ihlalleri" olarak tanımlanıyor. 56'ncı madde, bu ihlalleri gerçekleştiren kişiler hakkında sürekli hak mahrumiyeti cezası öngörüyor. Söz konusu ihlalin kulüp yöneticileri tarafından gerçekleştirilmiş olması durumunda ise ilgili kulüplere bir alt lige düşürme cezası veriliyor.

Puan silme cezası

Aynı maddeye göre "müsabakanın sonucunu etkilemeye teşebbüs eden kişilere" 1 yıldan 3 yıla kadar müsabakadan men veya hak mahrumiyeti cezası veriliyor. Puan silme cezasıyla ilgili ise şu ifadeler yer alıyor:

"Ağır ihlal hallerinde kulübe en az 12 puan indirme cezası verilir. İhlalin ağırlığı kurul tarafından somut olayın niteliğine göre serbestçe karar verilir ancak eylemin ilgili yöneticinin kendisinin veya üçüncü kişilerin bahis oyunlarından menfaat elde etmesi amacına matuf olduğunun tespit edilmesi halinde ihlal, mutlaka ağır ihlal kabul edilir."

14’üncü maddeye göre ise müsabaka sonucunu etkileme şeklindeki disiplin ihlali soruşturmalarında zamanaşımı uygulanmıyor. 

UEFA devreye girer mi?

TFF'nin bağlı bulunduğu UEFA, ülkelerin kendi içinde yürüttüğü soruşturmaların seyrine göre devreye girebiliyor. Ancak UEFA'nın söz konusu dosyaları kendisinin incelemesi de ihtimal dahilinde.

UEFA, sadece kendi organizasyonlarına katılmaya hak kazanan kulüplerle ilgili değerlendirme yapma ve karar alma yetkisine sahip. UEFA, gerek gördüğü takdirde bu kulüpleri kendi turnuvalarından bir süreliğine men edebilir.