Dünya iklime odaklandı
3 Nisan 2007![Meksika'nın başkenti Mexico City, hava kirliliği açısından dünyada birinciliğe oynuyor.](https://static.dw.com/image/518109_800.webp)
İklim değişimi ve yerküreye etkisi son yıllarda en çok tartışılan konuların başında geliyor. Atmosfere en çok sera gazı salan ABD'de de iklim koruma konusu Yüksek Mahkeme’nin verdiği kararla yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
Kyoto Protokolü’ne imza atmayan ABD Başkanı George Bush ve yönetiminin iklim politikasını eleştiren mahkeme, Çevre Koruma Dairesi’nin sera gazı salınımını düzenlemeye yetkisi olduğu hükmüne vardı. Mahkemenin kararında, dairenin iklim değişikliğine neden olan, motorlu araçlardan salınan gazlar ve karbondioksit konusunda düzenleme yapmayı reddetmesinin "mantıklı bir açıklaması" olmadığı bildirildi.
Brüksel'de toplantı
Pazartesi günü Brüksel’de bir araya gelen Hükümetlerarası İklim Değişimi Uzmanlar Grubu da ABD’nin iklim politikasını eleştirdi. 124 ülkeden 400 delegenin katıldığı ve BM himayesinde bir hafta sürecek toplantılarda, iklim değişikliğinin su kaynakları, tarım, sağlık, çevre ve ekonomi üzerindeki etkisi ile riskleri asgariye indirmek için alınacak önlemler ele alınacak. Uzmanlar grubu, bu hafta sonunda Dünya İklim Raporu’nun ikinci kısmını açıklayacak. Ancak raporun ikinci kısmının içeriği daha önceden de basına sızmıştı.
Raporda, sera gazı salınımının önümüzdeki yıllarda azaltılması halinde bile, yerküredeki ısı artışının devam edeceği belirtiliyor. Bu da, önümüzdeki yetmiş yıl içinde yaklaşık 3 milyar insanın su sıkıntısı çekeceği ve 600 milyonun da açlıkla karşı karşıya kalacağı anlamına geliyor. Metinde Nil nehri örnek gösteriliyor ve Nil deltasındaki yüz milyonlarca insanın su seviyesinin yükselmesiyle sel tehdidiyle karşılaşılacağına dikkat çekiliyor.
Raporda yer alan bir başka konu da, bu yüzyılın sonuna kadar devam edecek yaklaşık iki buçuk derecelik sıcaklık artışının bitki ve hayvanların her üç türünden birinin soyunun tükenmesine yol açacağı.
Üçüncü kısım daha sonra
Daha önce açıklanan Dünya İklim Raporu’nun ilk kısmında, küresel ısınmadan birinci derecede sorumlu olarak sera gazları ve dolayısıyla atmosfere sera gazı salan insanoğlu gösterilmişti. İkinci bölümdeyse daha çok küresel ısınmanın bölgesel etkilerine yer veriliyor. Raporun, Haziran ayında Heiligendamm kentinde yapılacak G-8 ülkeleri zirvesinde masaya yatırılması bekleniyor.
Hükümetlerarası İklim Değişimi Uzmanlar Grubu, Dünya İklim Raporu’nun üçüncü kısmını ise daha ileriki bir zamanda ele alacak.
"AB hedeflerden henüz uzak"
Brüksel’deki çevre zirvesinin başlangıcında konuşan Avrupa Birliği Komisyonu'nun çevreden sorumlu üyesi Stavros Dimas, AB’nin eski 15 üyesinin 2005 yılı verilerine göre Kyoto Protokolü’nde belirlenmiş hedeflerden çok uzak olduğunu belirtti. Dimas eski üyelerde sadece 1,6 oranında sera gazı salınımı düşüşünün yaşandığını belirtti. Oysa Kyoto Protokolü, 2012 yılına kadar sera gazı salınımının yüzde 8 oranında azaltılmasını öngörüyor.
Sanayi ülkeleri yaklaşık 150 yıldır atmosfere sera gazı salıyor. Sera gazı oranın atmosferdeki yoğunluğuysa küresel ısınmaya yol açıyor. Ancak bu kadar zararlı karbondioksit ve benzeri sera gazlarının atmosferde bulunmasının da avantajları var. Zira, atmosferde sera gazları yer almasaydı, yerküre eksi 15 derecelik bir buzul topuna dönüşürdü. Ancak bazı uzmanlar yine de dünyayı benzer bir senaryonun bekleyebileceği görüşünde.
En çok Amerikalılar endişeleniyor
Bu arada dünyada insanların üçte ikisinden fazlasının küresel ısınmadan endişe duyduğu, bu konuda en az endişelenenlerin, ABD sera etkisi yaratan gazların atmosfere salındığı başlıca ülke olmasına rağmen Amerikalılar olduğu bildirildi.
BBC televizyonunun 21 ülkede 14 bin kişinin katılımıyla yaptığı araştırma, insanların çoğunun, artan hava sıcaklıklarından ABD'yi herhangi bir ülkeden daha çok sorumlu tuttuklarını gösterdi. Araştırmada, insanların yüzde 68'inin küresel ısınmadan endişe duyduğu, bu konuda en fazla endişelenenlerin yüzde 82 ile Güney Afrikalılar ve yüzde 87 ile Brezilyalılar olduğu görüldü. En az endişelenenlerin yüzde 57 ile Amerikalılar olduğu gözlenirken, Amerikalıları yüzde 59 ile Hintliler izledi.
Araştırma ayrıca her beş Amerikalıdan neredeyse 4'ünün küresel ısınma konusunda herhangi bir ülkenin suçlanamayacağını düşündüğünü ortaya koydu. Dünyada atmosfere salınan sera etkisi yaratan gazların dörtte birinden sorumlu olan ABD'yi, Çin, Rusya ve Hindistan izliyor.
Meksikalı memurlara bisiklet zorunluluğu
Öte yandan Meksika’nın başkenti Mexico City, hava kirliliği açısından dünya birinciliğine oynayan şehirlerinden biri. Her gün 4 milyon aracın trafiğe çıktığı 18 milyon nüfuslu şehirde trafiği ve buna bağlı olarak da hava kirliliğini azaltmak için yetkililer radikal önlemer aldı. Buna göre Mexico Cityli memurlar ayda bir gün işe gitmek için bisiklet kullanacak. Sağlık nedenlerinden ötürü veya ev ile iş arasındaki mesage çok uzak olduğu için bisiklet kullanamayacak olan memurlar ise toplu taşıma araçlarını kullanacak.
Ayrıca çevreyi ve havayı kirletmeyecek alternatif taşıma araçlarının kullanınımı teşvik eden şrketlere vergi indirimi uygulanacak. Mexico City belediyesi toplu taşıma ağına daha fazla yatırım yapacak.