Çin'e bağlı özel yönetim bölgesi Hong Kong'da bir mahkeme, demokrasi yanlısı medya patronu Jimmy Lai'yi "ulusal güvenlik suçlarından" 20 yıl hapis cezasına çarptırdı.

Yayın hayatına son vermiş olan Apple Daily gazetesinin kurucusu Lai, Aralık ayında "yabancı ülkeleri Hong Kong'a yaptırım uygulamaya çağırmak" ve "gazetesinde kışkırtıcı makaleler yayınlamak" suçlarından mahkûm edilmişti.

78 yaşındaki İngiltere vatandaşı Lai'ye verilen ceza, 2024'te hukukçu Benny Tai'ye verilen 10 yıllık cezayı geride bırakarak, Pekin'in dayattığı "ulusal güvenlik yasası" kapsamında verilen en ağır ceza olarak kayda geçti.

"Babam için hayati tehlike arz eden bir durum"

Fransız haber ajansı AFP'nin aktardığına göre 2020'den beri hapiste olan Lai, cezasını ifadesiz bir yüzle karşıladı. Lai, salondan götürülürken ise eşi ve eski Apple Daily muhabirleri dahil olmak üzere duruşmayı izleyen insanlara el salladı.

Avukatı Robert Pang, Lai'nin önümüzdeki 28 gün içinde temyiz başvurusunda bulunup bulunmayacağı konusunda açıklama yapmaktan kaçındı.

"Cezanın beklentileriyle uyumlu olup olmadığı" sorulduğunda Pang, "Bu dönemde ne bekleyeceğimi bilmiyorum" diye konuştu.

Teresa Lai, mahkemeden ayrılırken hiçbir yorum yapmadı, ancak yurt dışında yaşayan çocukları cezayı kınayan açıklamalarda bulundu.

Lai'nin oğlu Sebastien, "Babamı bu acımasız hapis cezasına çarptırmak ailemiz için yıkıcı ve babam için hayati tehlike arz eden bir durum" dedi. 

İş insanının kızı Claire ise babasının hapishanede "giderek kötüleşen sağlığı" göz önüne alındığında, hükmün "yürek burkan derecede acımasız bir ceza" olduğunu söyledi.

Claire Lai, eğer ceza infaz edilirse babasının "parmaklıklar ardında şehit olarak öleceğini" söyledi.

"Basın özgürlüğü tamamen çöktü"

İnsan hakları örgütleri de Lai'nin cezasına tepki gösterdi.

Sınır Tanımayan Gazeteciler'in (Reporters Without Borders) açıklamasında Lai'ye verilen ceza "Hong Kong'da basın özgürlüğünün tamamen çöktüğünü ve yetkililerin bağımsız gazeteciliğe duyduğu derin küçümsemeyi vurguluyor" ifadeleri kullanıldı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün açıklamasında Lai'ye verilen hapis cezasının "fiilen bir ölüm cezası" olduğu belirtildi.

Uluslararası Af Örgütü, davayı "Hong Kong'un hukuk devletiyle yönetilen bir şehirden korkuyla yönetilen bir şehre dönüşümünde bir başka kasvetli dönüm noktası" olarak niteledi.

AB ve İngiltere'den tepki

Avrupa Birliği (AB) Dışişleri Sözcüsü Anitta Hipper ise AB'nin Hong Kong yetkililerini basın özgürlüğüne olan güveni yeniden tesis etme çağrısı yaptığını söyledi.

AB ayrıca Jimmy Lai'nin "derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılmasını" talep etti.

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ise Hong Kong'u "korkunç çileye son vermeye" çağırdı ve Pekin'le "hızla daha fazla temas kurma" sözü verdi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, geçen ay Pekin'de Çin Devlet Başkanı Şi Jinping'le görüşmesinde konuyu gündeme getirdiğini söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump da medya patronunun serbest bırakılmasını istemişti.

Ne olmuştu?

Lai, 2020'de Hong Kong'daki demokrasi yanlısı protestoların ardından Çin'in Hong Kong'a dayattığı "Ulusal Güvenlik Yasası" kapsamında tutuklanmıştı.

Apple Daily, polis baskınlarının ardından 2021'de kapanmak zorunda kaldı. 

Aralarında altı Apple Daily yöneticisinin de bulunduğu diğer sekiz sanığa 10 yıla kadar hapis cezası verilmişti. 

Hong Kong'da, bu ayın başına kadar çeşitli "ulusal güvenlik" suçlarından toplam 386 kişi tutuklanmış ve bunlardan 176'sı mahkûm edilmişti.

AFP / SÇ,JD