ABD ile İsrail'in Şubat ayı sonunda İran'a saldırmasıyla başlayan savaşı sona erdirmek için yapılan görüşmelerde ilerleme sağlanamıyor. ABD Başkanı Donald Trump, çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesi için ülkesinin İran'a sunduğu teklife Tahran'ın verdiği yanıtı "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirerek İran'ı bir kez daha tehdit etti.

İran bu tehditlere kayıtsız kalarak savaşın sonlandırılması için yeni talepler dile getirirken İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, İran'ın nükleer programı ile ilgili tüm önemli sorular yanıt bulana dek savaşın devamını talep ediyor. 

Trump: Yanıtlarını beğenmedim

İran'ın ABD'nin teklifine verdiği yanıtı gördükten sonra sosyal medya hesabından yazılı açıklama yapan Başkan Trump, "Az önce İran'ın sözde 'temsilcilerinin' yanıtını okudum. Bunu beğenmedim - TAMAMEN KABUL EDİLEMEZ" ifadelerini kullandı. Ardından haber portalı Axios'a konuşan Trump, İran'ın uygunsuz yanıtını reddedeceğini belirterek Tahran'dan gelen cevabın ayrıntılarına girmeden, burada da "yanıtlarını beğenmedim" dedi.

Bu açıklamasından saatler önce İran ile ilgili olarak "Çok fazla gülemeyecekler" ifadesini kullanan Trump, İran ile müzakerelerin devam edip etmeyeceğine dair herhangi bir açıklamada bulunmadı.

İran medyası: ABD savaş tazminatı ödemek zorunda

Washington'un Tahran'a, savaşın sona ermesi için sunduğu teklif İran kamu medyası tarafından ise İran'ı teslim alma çağrısı olarak algılandı.

Hükümete yakın Press TV'de yapılan bir yorumda, ABD'nin önerisinin kabulünün, İran İslam Cumhuriyeti'nin Trump'ın "aşırı taleplerine" boyun eğmesi anlamına geleceği dile getirildi. Yorumun devamında, İran tarafından teklif edilen  planın ise, savaşın tüm cephelerde sona ermesi gerekliliğini ve ABD'nin savaş tazminatı ödeme zorunluluğunu  ortaya koyduğu ifade edildi.

İran medyasında çıkan haberlere göre Tahran, ABD'ye gönderdiği yanıtında Hürmüz Boğazı üzerinde tam egemenlik, ülkeye uygulanan yaptırımların kaldırılması ve el konan İran'a ait varlıkların serbest bırakılması gibi taleplerde bulunuyor. İran'ın nükleer programına dair herhangi bir istek ise Tahran tarafından hazırlanan metinde yer almıyor.

İranDevrim Muhafızları'na yakınlığı ile bilinen Tasnim haber ajansının, İran-ABD görüşmeleri hakkında bilgili bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Donald Trump'ın verdiği tepkinin hiçbir önemi olmadığı ve İran'da kimsenin bir metni kaleme alırken bunun Trump'ın hoşuna gidip gitmeyeceğini düşünmediği belirtildi.

Netanyahu: İran'daki nükleer malzeme buradan çıkarılmalı

Savaşın taraflarından İsrail'in başbakanı Benyamin Netanyahu'ya göre ise savaş henüz bitmiş değil. Amerikan televizyon kanalı CBS'e röportaj veren Netanyahu, savaşla ilgili olarak "Henüz bitmedi çünkü hâlâ İran'dan çıkarılması gereken nükleer malzemeler, zenginleştirilmiş uranyum var" dedi. İsrail Başbakanı ayrıca, İran'daki uranyum zenginleştirme tesislerinin sökülerek kullanılamaz hale getirilmesi gerektiğini savundu.

ABD Başkanı Trump, ülkesinin İran'daki zenginleştirilmiş uranyuma "günün birinde" el koyması konusunda iyimser olduğunu dile getirdi. Katıldığı bir televizyon programında konuya dair soruları yanıtlayan Başkan, "Bunu (zenginleştirilmiş uranyum)  günün birinde, istediğimiz tüm diğer şeylerle birlikte alacağız" dedi. İran'daki zenginleştirilmiş uranyumun "gözlem altında" olduğunu da vurgulayan Trump, "Herhangi biri bunun bulunduğu yere yaklaşırsa bundan haberimiz olur ve orayı havaya uçururuz" ifadesini kullandı.

Senatör Kelly: Mühimmat stokları büyük ölçüde tükendi

ABD Senatosu'nun Demokrat Partili üyelerinden Mark Kelly, CBS televizyonunda katıldığı bir programda, İran'a karşı yürütülen savaş sebebiyle ABD ordusunun sahip olduğu mühimmat ve füze stoğunun büyük ölçüde tükendiğini belirtti. Bunları yeniden yerine koymanın yıllarca zaman alacağını ifade eden Kelly, ABD'nin, ülkeye yönelik olası bir saldırıda kendini savunamayacağını öne sürdü. 

ABD'li İran uzmanı Danny Citrinowicz ise Tahran'ın ne şu an ne de yakın gelecekte teslim olma ya da Washington'un taleplerini kabul etme gibi bir niyetinin olmadığını dile getirdi. Citrinowicz, X hesabından yayınladığı mesajında, savaşın yeniden alevlenmesi halinde dahi İran yönetiminin rotasını değiştireceğini sanmadığını vurguladı. Olası bir anlaşma için gerçekçi olarak iki yol olduğunu ifade eden Citrinowicz, bunları ya İran'ın temel taleplerini kabul etmek ya da İran'da yönetimi değiştirmek olarak sıraladı. Ancak Citrinowicz'e göre ikinci seçeneğin gerçekleştirilebilmesi için Washington'un çok büyük bir askerî efor harcaması, hem de siyasi ve ekonomik anlamda büyük bir yükün altına girmesi gerekiyor.

dpa / ET,JD