İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaklaşık altı haftadır ülkesi tarafından büyük oranda kapalı tutulan Hürmüz Boğazı'nın açıldığını duyurdu. Arakçi'nin mesajının ardından dünyanın pek çok ülkesinde petrol fiyatlarında düşüş yaşandı. 

Arakçi, X hesabından paylaştığı mesajında şu ifadeleri kullandı: 

"Lübnan'daki ateşkesle uyumlu olarak, İran İslam Cumhuriyeti Liman ve Denizcilik Örgütü tarafından daha önce duyurulduğu üzere, koordineli güzergâh üzerinden tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı"ndan geçişi, ateşkesin geri kalan süresi boyunca tamamen serbest bırakılmıştır." 

İranlı bir üst düzey yetkili de Reuters haber ajansına, ABD gemileri dahil tüm ticari gemilerin Boğaz'dan geçebileceğini, ancak bu geçişlerin İran Devrim Muhafızları ile iletişim halinde olması gerektiğini belirtti. Yetkili, Boğaz'ın açılmasının, İran varlıklarının serbest bırakılması şartı ile gerçekleştiğini de vurguladı.

Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilere, İran tarafından güvenli olarak belirlenen rotayı takip etme koşulu getirdiklerini ifade eden yetkili, askerî gemilerin ise Boğaz'dan geçiş yapmasına izin vermeyeceklerini bildirdi.

Tahran, 28 Şubat'ta, ABD ile İsrail'in saldırısı ile başlayan savaşla birlikte Hürmüz Boğazı'nı büyük oranda ve sadece kendi izin verdiği gemilerin geçisine müsaade etmişti. Yaşanan bu olay nedeniyle dünyanın büyük bir bölümünde enerji krizi yaşanıyor.

Donald Trump: Deniz ablukası devam edecek

Tahran'dan gelen açıklamanın ardından sosyal medya hesabından bir mesaj yayınlayan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açıldığını herhangi bir kısıtlama olmadan ticari geçişlere hazır olduğunu duyurdu. 

ABD'nin bölgede uyguladığı deniz ablukasının, "İran ile anlaşmaların tamamen sonuçlanana dek yürürlükte kalacağını" ifade eden Trump, diğer yandan Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların İran tarafından, ABD yardımı ile temizlenmeye başlandığını bildirdi. 

Avrupa'nın tepkileri

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, konuya ilşkin ilk açıklamasında, Hürmüz Boğazı'nın "güvenilir" bir biçimde ve "sürekli" açık kalması gerektiğini dile getirdi. 

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise İran'a çağrıda bulunarak, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden geçiş ücreti talep etme yönündeki planlarından vazgeçmesini istedi. 

Kallas, X hesabından paylaştığı mesajında, uluslararası hukuka göre bu tarz boğazlardan geçişlere ücretsiz izin verilmesi gerektiğini belirten Kallas, İran'ın talep ettiği gibi bir ücretlendirme modelinin, küresel deniz yolları için bir emsal teşkil edebileceğini ifade etti. 

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Birliğin, deniz yollarının güvenliğine katkıda bulunabileceğini, bu kapsamda uydu verilerinin paylaşımı ve Kızıldeniz'deki AB deniz misyonu Aspides'in güçlendirilmesinin değerlendirilebileceğini aktardı. 

Reuters,dpa / ET,JD