Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ortadoğu'da savaşın büyümeden durdurulması için diplomasiye fırsat verilmesi çağrısı yaptı. "Bizim barıştan başka hiçbir gayemiz yok" diyen Erdoğan öte yandan, "Türkiye'nin egemenliğine ve topraklarına göz diken ve macera arayan olduğu takdirde 'hodri meydan' demekten de çekinmeyeceklerini" söyledi.

Erdoğan bugün, genel başkanı olduğu AKP'nin TBMM'deki Grup Toplantısı'nda, ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan ve Ortadoğu'da yayılan savaşa ilişkin açıklamalar yaptı.

Erdoğan: Diplomasiye şans tanınmalı

"İsrail'in tahrikleriyle komşumuz İran'a başlatılan savaş ağır bir tahribat oluşturdu" diyen Cumhurbaşkanı, savaşın küresel ekonomi üzerinde de ciddi baskı kurduğunu kaydetti.

Yeniden diplomasinin devreye alınması için girişimlerini sürdürdüklerini, İran, ABD ve ilgili bölge ülkeleriyle temas kurduklarını ve kendisinin de yirminin üzerinde telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini anlatan Erdoğan, "Bu savaş büyümeden bölgeyi tamamen ateşe atmadan durdurulmalıdır. Şayet diplomasiye şans tanınırsa bunu başarmak pekala mümkündür" diye konuştu.

Türkiye olarak temkinli hareket ettiklerini, kelimeleri özenle seçtiklerini vurgulayan ve "kanlı senaryolara karşı gerekli önlemleri aldıklarını" söyleyen Erdoğan, bölgede mezhepçiliğin körüklendiğini, kendilerinin ise ırk, mezhep, din, dil , köken ayrımını reddettiklerini belirtti.

"Millet olarak bizim için Arap, Kürt, Sünni, Şii değil sadece insan vardır. Haksızlığa uğrayan, sıkıntı çeken kim varsa biz onun yanındayız" diye konuşan cumhurbaşkanı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Biz Ortadoğu'nun hasretini çektiği kalıcı barışa ulaşmasından yanayız. Bölgedeki tüm ülkelerin toprak bütünlüğünü savunuyoruz. Bizim barıştan başka hiçbir gayemiz yok. Kim olursa olsun hiçbir ülkenin egemenliğinde gözümüz yok ama topraklarımıza göz diken ve macera arayan olursa ona da 'hodri meydan' demekten çekinmeyiz."

İsrail: Hedeflerimize ulaşana kadar devam

Erdoğan'ın diplomasiye fırsat verme ve savaşı sona erdirme çağrısının hemen ardından açıklama yapan İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise savaşın süreyeceği mesajını verdi.

ABD ile yürüttükleri "ortak bombardıman kampanyasının" Tahran rejiminin ağır kayıplar vermesine yol açtığını savunan ve "İran liderleri fareler gibi tünellere kaçtı" diyen Katz, "Bu operasyon, tüm hedeflerimize ulaşana ve kampanyanın sonucunu belirleyene kadar, gerekli olduğu sürece, herhangi bir zaman sınırı olmaksızın devam edecek" dedi.

Hürmüz Boğazı'nda tansiyon tırmanıyor

ABD ve İsrail'in İran'a askeri harekâtları ve Tahran'ın karşı saldırıları sürerken, gözler tansiyonun tırmandığı Hürmüz Boğazı'na çevrildi.

Savaşın başlamasından bu yana, küresel enerji ticaretinde kilit öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda tırmanan gerilim nedeniyle petrol fiyatlarında büyük dalgalanmalar yaşanıyor.

ABD Başkan Donald Trump dün İran'ı, Hürmüz Boğazı'nı bloke etmek için mayın döşememesi gerektiği konusunda uyarmıştı. Trump, İran'ın mayın yerleştirmiş olabileceğini, bunları kaldırmaması hâlinde de askeri sonuçların çok ağır olacağını söylemişti.

Trump'ın bu uyarısı sonrasında açıklama yapan Pentagon, "İran'ın boğazı bloke etmek amacıyla bölgede bulundurduğu 16 mayın gemisinin imha edildiğini", gemilerin vurulduğunu gösteren videoları paylaşarak duyurdu. 

Hürmüz Boğazı'nın, ticari gemilerin geçişine açılmaması dünyanın küresel enerji krizine sürüklenmesi endişesini arttırıyor.

Bugün bölgede, ticari gemilerini insansız hava araçları (İHA) ve füzelerle hedef alan saldırıların sürdüğü bildirildi.

İngiltere Deniz Ticareti Örgütü, Hürmüz Boğazı'ndaki bir kargo gemisinin mürettebatının, "tanımlanamayan bir mühimmatın" gemide yangına neden olması üzerine tahliye edildiğini açıkladı.

Tayland donanması da Mayuree Naree adlı yük gemisinin Hürmüz Boğazı'ndan geçerken saldırıya uğradığını duyurdu. Açıklamada, 20 mürettebatın Umman donanması tarafından kurtarıldığı, kalan üç kişiyi de kurtarmak için çalışmaların sürdüğü belirtildi.

Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) açıklarında da bir yük gemisi ve bir konteynerin vurulduğu bildirildi.

İran'dan Hürmüz Boğazı için yeni tehdit

Bu arada İran ordusu bugün Hürmüz Boğazı'ndan geçecek ABD, İsrail ve müttefiklerine ait gemilerin hedef alınacağını duyurdu.

İran devlet televizyonundan yayınlanan açıklamada, taşıdığı petrol veya geminin kendisi ABD'ye, İsrail'e ya da müttefiklerine ait olması halinde, tankerlerin "meşru hedef" sayılacağı ve vurulacağı belirtiliyor.

Ordu açıklamasında "Boğazdan tek bir litre petrolün bile geçişine izin verilmeyeceği" aktarılırken, bunun ABD ve İsrail tarafından "dayatılan koşulların bir sonucu olduğu" iddia ediliyor.

ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere ABD donanmasının eşlik etmesini gündeme getirmişti. Ancak uzmanlar bunun boğazın yeniden ticarete açılmasını sağlamasına ihtimal vermiyor.

Düşünce kuruluşu Soufan Merkezi'nin bir bilgi notunda, donanma eşliğinde geçilse bile gemilerin İran'ın İHA ve füze tehditleriyle karşı karşıya kalmaya devam edeceğine, güvenlik riskinin boğazdan tek bir geçişi petrol sevkıyatıyla sağlanacak kârdan daha maliyetli hale getirebileceğine dikkat çekiliyor.

Bilgi notunda ayrıca İran'ın 2 bin ila 6 bin arasında deniz mayını stokuna sahip olduğu, bunun da gemilerin boğazdan geçiş planlarını daha da karmaşık hâle getireceği vurgulanıyor.

DW,AFP,Reuters,AP / DA,MUK