ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattıkları savaşın dünya ekonomisinde yol açtığı sarsıntılar giderek ağırlaşıyor, enerji şokunun etkilerini hafifletmek için acil çözüm yolları aranıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Ortadoğu'daki savaş nedeniyle insanlığın eşi benzeri olmayan ağır sınamalarla yüz yüze geldiği uyarısında bulundu.

Körfez'den doğal gaz sevkiyatının tamamen durduğuna, petrol üretiminin de yarıya indiğine işaret eden Fatih Birol, dünyanın daha önce hiç bu büyüklükte bir enerji arzı kesintisiyle karşılaşmadığını hatırlattı.

IEA Başkanı Fatih Birol: Çok karamsarım

Fransız Le Figaro gazetesine konuşan Birol, Hürmüz Boğazı'nın Nisan ayında kapalı kalmaya devam etmesi halinde, dünyanın bugüne kadar yaşanan en büyük enerji şokuyla karşı karşıya kalacağını belirtti.

"Çok karamsarım" sözlerine vurgu yapan ve "Bu savaş dünya ekonomisinin can damarlarından birini felç ediyor. Sadece petrol ve gaz değil, gübre, petrokimyasallar, helyum ve daha pek çok şey de etkileniyor" gözlemini aktaran Birol, "Kara bir Nisan ayı ile karşı karşıyayız" dedi.

İnsanlığın, petrol, gaz ve gıda krizlerini bir araya getiren büyük bir enerji şokuyla karşı karşıya olduğunu kaydeden Birol, Hürmüz Boğazı kapalı kaldığı müddetçe küresel ekonomide devasa boyutta zorluklar yaşanacağı uyarısını yaptı, stratejik rezervlerden petrol salımının ancak "acıyı hafifletildiğine" işaret etti.

Almanya daha zor durumda

Fatih Birol, enerji krizinin Avrupa'nın yanı sıra Japonya, Avustralya gibi ülkelerin ekonomisini zora sokacağını ancak özellikle gelişmekte olan ülkeler için çok ciddi riskler oluşturacağına dikkat çekti.

IEA Başkanı, bu ülkelerin artan petrol ve doğalgaz fiyatları, yükselen gıda fiyatları ve genel enflasyonun hızlanmasından olumsuz etkileneceğini belirtti.

Avrupa'nın en büyük ekonomisi ve en güçlü sanayi ülkesi Almanya için de enerji krizi büyük riskler içeriyor.

Birol, "Alman ekonomisi ve sanayisi önümüzdeki haftalarda, aylarda, hatta yıllarda çok büyük zorluklarla karşı karşıya kalabilir" dedi.

Enerjide jeopolitik değişim

Ortadoğu'daki savaşta şimdiye kadar 65 enerji tesisi saldırıya hedef oldu, bunların üçte biri ağır ya da çok ağır hasar aldı.

Birol'a göre bu tesisleri yeniden faal hâle getirmek çok uzun zaman alacak. Yani savaş bugün sona erse, yine de enerji krizi son bulmayacak.

Peki kriz enerji politikalarında nasıl bir değişime yol açacak, enerji krizinin etkileri nasıl hafifletilebilir?

IEA Başkanı Birol'a göre Ortadoğu'daki savaş "enerjinin jeopolitiğinde köklü dönüşüme" yol açacak.

Yenilenebilir ve nükleer enerji ivme kazanacak

Fatih Birol, enerji krizinin yenilenebilir enerji, nükleer enerji ve elektrikli araçların gelişimini hızlandıracağı öngörüsünü dile getirdi.

Bazı teknolojilerin diğerlerinden daha hızlı gelişeceğini de vurgulayan Birol, "Bu durum, çok hızlı kurulabilen güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerjiler için geçerli. Çok yakında, muhtemelen birkaç ay içinde, yenilenebilir enerjiye yöneleceğiz" diye konuştu.

IEA Başkanı, krizin ayrıca "küçük modüler reaktörler dâhil olmak üzere nükleer enerji lehine ivmeyi yeniden canlandıracağını" da sözlerine ekledi.

Ancak Birol, bu dönüşümün yıllar alacağına dikkat çekti. Bu nedenle devletlere, enerjiyi mümkün olduğunca dikkatli kullanma, tasarruf etme ve verimliliği arttırma çağrısında bulundu,

AFP, dpa / DA,JD