Çırağan Sarayı’nda düzenlenen BM Güvenlik Konseyi üyeleri, AB Komisyonu , İslam Konferansı Teşkilatı ve Arap Birliği’ni biraraya getiren Genişletilmiş Irak’a Komşu Ülkeler Dışişleri Bakanları Toplantısı sonunda bir bildiri yayımlandı. Terörle mücadele konusuna geniş yer verilerek Irak'la komşuları arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi çağrısında bulunulan bildiride, Irak'ın Arap ve İslam kimliği, bağımsızlığı tam egemenliği, ulusal birliği ve toprak bütünlüğü teyit edilerek, Irak'ın uluslararası tanınmış sınırlarının korunması ve Irak'ın içişlerine karışılmaması ilkelerine vurgu yapıldı. Bildiride Irak'ın çok kültürlü yapısına dikkat çekilerek, Irak'ın geleceği için bütün kesimlerin barışcıl bir ortamda yaşamasının önemine değinildi. Bildiride BM'in Irak'taki rolünün arttırılması hususuna da vurgu yapıldı.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Irak'taki olumsuz şartların sürmesinin bölgesel barış ve istikrar açısından riskler ve tehditler ürettiğini söyleyerek, toprak bütünlüğü ile siyasi birliğini koruması ve iç barış ve güvenliğini sağlamasının Irak kadar komşuları için de hayati derecede önemli olduğunun altını çizmişti.

BM Genel Sekreteri’nin konuşması

Daha sonra söz alan BM Genel Sekreteri Ban Ki-Mun ise Irak'ın komşularının göstereceği çabalarla, Irak hükümetinden gelecek teminatlarının biraraya gelmesi gerektiğini söylemişti. Ban, Şarm El Şeyh ve İstanbul toplantılarının bu çerçevede önemli olduğunu, Irak'ta istikrar için işbirliğinin önemli olduğunu vurgulayarak, Türkiye ile Irak arasındaki son gelişmeler için bütün ilgili tarafların çabasının gerekliliğine işaret ederek „Irak topraklarının sınırötesi terör faaliyetleri için kullanılması kabul edilemez“ diye konuşmuştu.

Toplantıya katılanlar

İstanbul Çırağan Sarayı’ndaki toplantıya komşu ülkeler, Kuveyt, İran, Bahreyn, Suudi Arabistan, Ürdün, Mısır ve Suriye’nin yanı sıra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri; ABD, Fransa, İngiltere, Çin ve Rusya, G-8 ülkelerinden Japonya, Almanya, İtalya ve Kanada ile Birleşmiş Milletler, İslam Konferansı Teşkilatı, Arap Birliği ve AB Komisyonu’ndan temsilciler katıldı.

Bu bağlamda İstarbul, Genel Sekreteri Ban Ki-Mun, Irak Başbakanı Nuri El Maliki, ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier, Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Mutteki gibi önemli isimleri ağırladı.

Girişimi Türkiye başlatmıştı

Irak’a komşu ülkeler toplantısı girişimi, Türkiye’nin öncülüğünde 2003 yılında başlatılmıştı. Girişimin amacı Irak’taki sorunların, komşu ülkelere sıçramasının önlenmesiydi. Komşu ülkelerin buluşmasının yanı sıra Türkiye’nin önerisiyle, BM Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri ile G-8’lerin BM Güvenlik Konseyi daimi üyesi olmayan dört üye ülkesinin katılımıyla, genişletilmiş şekilde ilk kez 4 Mayıs 2007 tarihinde Mısır’ın Şarm El Şeyh kentinde toplanıldı.

Babacan-Rice-Zebari görüşmesi

Toplantı vesilesiyle liderler çok sayıda ikili görüşme yapma fırsatını da yakaladı. Bu bağlamda gerçekleşen en önemli buluşma Türkiye-ABD ve Irak Dışişleri Bakanları arasındaydı. Dışişleri Bakanı Ali Babacan, Amerikalı meslektaşı Condoleezza Rice ve Iraklı meslektaşı Hoşyar Zebari ile biraraya geldi. Babacan ve Zebari daha sonra ortak bir basın toplantısı düzenledi. Gözlemciler üç bakanın yaptığı görüşmenin terör konusunun diplomatik yollardan çözümlenmesinin yollarının arandığını göstermesi bakımından önemli olduğuna dikkat çekti.

Irak hükümetinden PKK’ya karşı yeni önlemler

Öte yandan Irak hükümeti PKK örgütüne karşı yeni önlemler aldığını duyurdu. Açıklama hükümet sözcüsü Ali Debbağ'dan geldi. Sözcü PKK’lıların hareket alanının sınırlandırılması için ülkenin kuzeyinde kontrollerin arttırılacağını belirtti. Debbağ ayrıca, PKK örgütü mensubu olduğundan şüphe duyulan herkesin tutuklanacağını ve sorgulanacağını, PKK ile bağlantılı olduğundan şüphe edilen büroların da kapatılacağını bildirdi. Irak hükümet sözcüsü PKK üyelerine sağlanan her türlü olası lojistik desteğin kesileceği garantisini de veredi. Sözcü uzun süredir haber alınamayan 8 Türk askeriyle ilgili bir soruya ise "Yakında güzel haberler alacaksınız" yanıtını verdi.