Irak’a komşu ülkeler ve kilit uluslararası aktörler Mısır’ın Şarm El Şeyh kentinde düzenlenen Irak Konferansı’nda ortak bir sonuç bildirisi üzerinde mutabakata vardı. Bildiride güvenlik alanındaki sorumluluğun Amerika’dan Irak güvenlik güçlerine devredilmesi çağrısı yer alıyor.

Sorumluluğun hızlı bir şekilde devredilmesi beklentisine yer verilirken Amerikan askerlerinin çekilmesine ilişkin bir takvim gündeme getirilmiyor. Metinde askerlerin çekilme koşulu Irak hükümetinin talebine bağlanıyor. Ayrıca bildiride Arap ve diğer ülkelerin Irak ordusunun profesyonel niteliklerinin geliştirilmesine katkı yönündeki önerilerinin memnuniyetle karşılandığı kaydediliyor.

Bununla birlikte katılımcı ülkeler Irak’a farklı din ve etnik gruplar arasında uzlaşı sağlanmasına dönük çabalarını bir öncelik olarak görme çağrısında bulundu. Avrupa Birliği Dönem Başkanlığını yürüten Almanya Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier, Irak hükümetinden acilen bu konuda adım beklediklerini vurguladı. Öte yandan konferansta güvenlik, göçmenler ve enerji konularında alt komiteler kurulduğu da duyuruldu.

Mısır’daki toplantıda en dikkat çekici çağrı Irak Başbakanı Nuri El Maliki’den geldi. Güvenlik alanında daha güçlü işbirliği isteyen El Maliki Irak’ın ülkelerin kendi sorunlarını yansıttığı ve birbirlerine gol attıkları bir savaş olanı olarak görülmemesini istedi.

Rice memnun

ABD ise iki günlük İrak Konferansı’nın sonuçlarından memnun. Amerikan Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice çok iyi bir konferans olduğunu ve mükemmel görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi. Rice sözlerini şöyle sürdürdü: “Irak halkının bu buluşmanın olağanüstü önemini ve uluslararası toplumun terörizme karşı mücadele ve demokratik bir siyasal yaşam inşaa etmelerine yönelik desteğini anlamalarını umut ediyorum.”

Konferansta İran ve Amerika arasında dışişleri bakanları düzeyinde bir görüşmeye ev sahipliği yapacağı beklentisi hayata geçmedi. Ancak Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, İran ve Amerika arasında büyükelçiler ve bakanların heyetlerinde yer alan uzmanlar düzeyinde bir görüşme gerçekleştirildiğini açıkladı. Görüşmenin farklı görüşlere karşın olumlu bir ortamda geçtiğini söyleyen Zebari İran ile Amerika arasındaki yakınlaşma doğrultusunda önemli bir ilk adım olduğunun altını çizdi. Zebari bu yönde daha fazla çaba harcanması ihtiyacı üzerinde durdu ve “İki taraf arasında güven eksikliği var” dedi.

İran'dan sert çıkış

Öte yandan İran Dışişleri Bakanı Mahuçher Mutteki’nin konferans sırasında yaptığı konuşmada Irak’taki terör eylemlerden Amerika’yı sorumlu tutması ve Amerikan askerlerini terörist olarak tanımlaması dikkat çekti. Mutteki Irak’ta aylardır Amerikan güçleri tarafından zorla alıkonulduğunu söylediği beş diplomatının serbest bırakılmasını istedi. Mutteki’nin bu konuşmasının İran ile Amerika arasında etkin diyalog süreci başlatmak için yoğun çaba harcayan Irak Başbakanı Nuri El Maliki’yi kızdırdığı bildirildi.

Uluslararası toplumun Mısır’daki konferansta Irak’ta güvenliğin sağlanmasını görüşürken Bağdat’ta şiddet eylemleri can almaya devam etti. Deutsche Welle’nin Irak’taki yayın ortaklarından Dicle Radyosu’nun binasına dün yapılan saldırıda bir kişi hayatını kaybetti. Yayın şefi Ahmad Al Rikaby, 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü’nde karşı karşıya kaldıkları saldırı ile ilgili şu açıklamayı yaptı: “Saldırıdan bir kaç saat önce çalışanlarımızdan bazıları kaçırılmak istendi. Bir kaç hafta önce de iki çalışanımız kaçırıldı. Bugüne kadar onlardan haber alamadık.”

Konferansa Türkiye adına katılan Devlet Bakanı Mehmet Aydın ise Irak'ın Türkiye için hayati önemi bulunan bir ülke olduğunu ifade ederek, "İnsanlığın bütün gücünü harcayıp Irak'ta akan kanı durdurması gerektiğini" vurguladı. Aydın, gelecek toplantının İstanbul'da yapılacağını da söyledi.