Irak Başbakanı Nuri El Maliki’nin Basra’da kontrolü ele geçirmek ve Şii Mehdi Ordusu’na darbe vurmak için başlattığı operasyon “ters tepti”. Maliki’nin bizzat yönettiği ve yalnızca Irak askerlerinin katıldığı operasyon; yeniden yapılandırılmaya çalışılan Irak ordusunun, savaşa hazır olmadığını gözler önüne serdi. Yaklaşık bir hafta süren operasyon, ancak Amerikan güçlerinin devreye girmesinin ardından, Şii lider Mukteda Sadr’ı ateşkese zorlayabildi. Sadr, yaklaşık 60 bin üyesi bulunan Şii Mehdi Ordusu’na “sokaklardan çekilme” emri verdi.

Militanların uyup uymayacağı belirsiz

Irak’ın güneyi ve Basra’da dün hayat normale dönmeye başlarken, Bağdat’ta ise çatışmalar yer yer devam etti. DW’den Birgit Svensson, Bağdat’tan izlenimlerini şöyle aktardı:

“Bağdat’ta Yeşil Bölge’de bombalı saldırılar, gece gündüz devam ediyor. Sadr, militanlarına sokaklardan çekilme emri verdi, ancak tüm militanların buna uyup uymayacağı belirsiz. Çünkü Sadr’ın ateşkesi uzatma kararından sonra çok sayıda militanın Mehdi Ordusu’ndan ayrıldığı belirtiliyor. Yalnızca Basra’da 28 farklı militan grup var. Mehdi Ordusu’ndan ayrılan bu Şii gruplar, savaşı sürdürmeye kararlı.”

Taktik olabilir

Radikal Şii din adamı Mukteda Sadr’ın militanlarına sokaklardan çekilme emrini vermesi, birçok uzman tarafından, geçici bir ateşkes olarak yorumlanıyor. Şii gruplar arasında güç mücadelesinin, özelikle Ekim ayında yapılacak seçimler öncesinde daha da derinleşeceği yorumları yapılıyor. Bağdat’ta bulunan gazeteci Svensson, Sadr’ın son adımı konusunda şunları söylüyor:

“Sadr’ın sokaklardan çekilme kararı iki farklı şekilde yorumlanabilir. Ya bunun dışında bir alternatif olmadığını gördü. Ya da şu anda bir taktik uyguluyor. Çünkü Irak hükümeti Mehdi Ordusu’nu silahsızlandırmak istiyor. Sadr ise bunu önlemeye çalışıyor. O yüzden de militanlarına, silahlarıyla birlikte sokaklardan çekilmeleri emrini verdi.”

Şiddet geri geldi

Amerikan Başkanı Bush, Amerikan halkına yaptığı son açıklamada, Irak’ta güvenlik durumunun iyileşmekte olduğunu, Maliki hükümetinin tüm Irak’ta kontrolü sağlamaya başladığını söylemişti. Ancak, önce Basra ardından Bağdat’a giden gazeteci Birgit Svensson, bu açıklamalara katılmıyor:

“Irak bugün daha güvenli değil. Ben Bağdat’a iki hafta önce geldiğimde, durum gerçekten de çok iyiydi. Son iki yılın en iyi dönemindeydi. Ama son hafta yaşananlar, Irak’ta güvenliğin ne kadar da kırılgan olduğunu gösterdi. Bir hafta içinde herşey alt üst oldu. Basra, Irak’ın güneyi, Bağdat’ta bile yoğun bombalı saldırılar yaşandı. Irak’ın bugün güvenli olduğunu kesinlikte söyleyemeyiz.”