Irak’ta sadece bu yıl yaklaşık 900 Amerikan askeri öldü. 2007, savaşın başlamasından bu yana ABD’nin en fazla kayıp verdiği yıl oldu. Saldırı ve çatışmalarda hayatını kaybeden Iraklılar’ın sayısı ise 19 binin üzerinde. Bu rakkamlar şiddet eylemlerinin son aylarda hissedilir bir şekilde azaldığı gerçeğini perdeliyor. Amerikan yönetimi saldırıların azalmasında İran’ın da büyük payı olduğunu gizlemiyor.

Irak’taki Amerikan birliklerinin başkomutanı General David Petraeus gösterişi sevmeyen ve sözlerini dikkatle seçen bir komutan. Irak’taki çok uluslu askeri kuvvetlerin komutanı geride bıraktığımız yılın bilançosunu çıkarırken de abartmaya kaçmadan ülkenin askeri gerçeğini bire bir yansıtmaya özen gösterdi. Irak’ta sağlanan göreceli istikrarın her an tehlikeye girebileceğini ancak son aylarda şiddet eylemlerinde azalma olduğunun da inkar edilemeyeceğini söylüyor. General Petraeus saldırılarda verilen asker ve sivil can kaybının %60 oranında azaldığından söz ediyor.

”Şii militanlara hadleri bildirildi”

Amerikan Dışişleri Bakanlığı’nın Irak koordinatörü David Satterfield Washington Post gazetesine verdiği demeçte İran yönetiminin Irak’taki Şii militanlara haddini bildirerek şiddet eylemlerinin azalmasında önemli rol oynadığını gizlememişti. ABD’nin Bağdat Büyükelçisi Ryan Crocker de Şii milis saldırılarının azalmasına İran yönetiminin yardımcı olduğunu söylüyor. Popüler Şii vaız Mukteda el Sadr aylar önce ateşkes ilan ederek Amerikan yönetimine Irak’taki Şiiler üzerinde Tahran’ın ne kadar etkili olduğunu göstermişti.

El Sadr ve ona bağlı olan Mehdi ordusu Amerikan yönetimi tarafından şiddet eylemlerinin artmasından sorumlu tutulmaktaydı. Bağdat Büyükelçisi Crocker, İran yapımı modern patlayıcılarla yapılan saldırıların sayısında hissedilir düşüş olduğunu, dolayısıyla da Tahran yönetiminin şiddeti önleme yolunda atacağı her adımı memnuniyetle karşıladıklarını söylüyor.

Ancak ABD’nin İran’dan bundan daha fazlasını beklediği de bir gerçek. İran yönetiminin Irak politikasındaki değişikliğin nedenleriyle ilgili spekülasyonlar sürüyor. İran’ın Irak’taki sorumluluğuna sahip çıkmaya karar vermiş olması mümkün. Ancak İran’ın karmaşık toplum yapısı açısından Tahran’da izlenen politikayı tam olarak kestirmek adeta imkansız. İran’ın her an Irak’taki şiddet eylemlerini tırmandırabileceğini de kimse inkar etmiyor.

30 yıl sonra gelen görüşme

Bu yıl içinde İran ve ABD’nin temsilcileri sık sık biraraya gelerek Irak’taki şiddetin nasıl önlenebileceğini görüşmüşlerdi. İlk buluşma Bağdat’taki uluslar arası Irak konferansı sırasında yapılmış ve bu buluşmayı komisyonlar düzeyindeki iki buluşma daha izlemişti. Aralık ayında yapılması kararlaştırılan dördüncü buluşma ise teknik nedenler ileri sürülerek ertelenmişti. 2007, ABD ile İran temsilcilerinin 30 yıllık bir aradan sonra ilk kez doğrudan görüştükleri yıl oldu.