1. İçeriğe git
  2. Ana menüye git
  3. DW'nin diğer sayfalarına git

Nepal'de cumhuriyet ilan ediliyor

28 Mayıs 2008

Nepal’da 239 yıldır hüküm süren monarşi sona eriyor. Cumhuriyetin ilan edilmesinin beklendiği ülkede yeni anayasayı hazırlayacak Kurucu Meclis, yemin ederek göreve başladı.

Nepal wird zur Republik, Nepalesen feiern das Ende der Monarchie
Nepal'de cumhuriyetin ilan edilmesi bekleniyorFotoğraf: AP

Krala saraydan çıkması, aksi takdirde "gerekirse zorla çıkarılacağı" uyarısından bulunan Nepal hükümeti, monarşinin resmen sona erdirilmesi ve cumhuriyetin ilan edilmesi için hazırlıklarını sürdürüyor. Yemin ederek göreve başlayan 601 üyeli Kurucu Meclis yeni bir anayasa hazırlayacak. Hükümet, Kral Gyanendra’nın sarayı terk etmesi için iki hafta süresi olduğunu açıkladı. Krala saraydan çıkması uyarısında bulunan hükümet, monarşinin resmen ilga edilmesinin öncesinde kralın sarayı ve özel evi ile başbakanlık konutu ve meclisin ilk oturumunu yapacağı Uluslararası Kongre Sarayı civarındaki gösterileri yasakladı.

Nepal’de 239 yıllık monarjinin sona ermesinin ardından iktidara Maocu gerillaların partisinin kontrolündeki bir hükümet geçecek. 10 Nisandaki seçimlerden önce siyasi partiler 601 üyeli kurucu meclisin ilk oturumunda monarşiyi ilga etmesi ve Nepal’de cumhuriyet ilan etmesi konusunda anlaşmıştı.

Nepal’de krallık dönemi

Halk nezdindeki popülaritesi iktidara zorla el koyduğu 1 Şubat 2005'ten bu yana düşen Kral Gyanendra, bölgesel bir yöneticinin 1769'da Katmandu'yu ele geçirip Nepal’i birleştirerek kurduğu monarşinin sonuncu kralı olmuştu. Gyanendra, ağabeyi kral Birendra'nın oğlu Veliaht Prens Dipendra'nın, 1 Haziran 2001'de babasıyla birlikte annesi Kraliçe Aishwarya ve hanedanın 6 üyesini vurarak öldürmesinden sonra tahta çıkmıştı. Veliaht prens, aile üyelerini öldürdükten sonra intihar etti.

1951 yılında meşruti monarşiye geçilen Nepal’de 1962 yılında yeni anayasa ilan edildi. 2 Mayıs 1980'de ise partisiz yönetim kabul edildi. 1990'da Kral Birendra Bir Bihram Şah Deva iktidar tekelini gevşetti. 19 Nisan 1990'da başbakanlığa Krişna Prasat Bhattanai'nin getirilmesiyle otuz yıldır ilk kez bağımsız bir hükümet kuruldu. 1990 baharında çok partili sisteme geçilerek Nisan 1991'de seçimler yapıldı, ilk demokratik hükümet Mayıs 1991'de göreve başladı.

Kral’ın gözden düşüşü

1 Şubat 2005 tarihinde Kral Gyanendra, yönetime zorla el koydu ve olağanüstü hal ilan etti. Ancak başkent Katmandu'da 19 gün süren kanlı gösterilerden sonra kral, 24 Nisan 2006'da yetkilerinden vazgeçti ve feshedilen parlamentonun yeniden açılmasını kabul etti.

Maocularla, geçici hükümeti oluşturan 7 parti arasında 21 Kasım 2006'da iktidarın paylaşımını öngören tarihi bir barış anlaşması imzalandı ve Şubat 1996'dan bu yana 13 bin kişinin ölümüne yol açan iç savaş sona erdi. Nepal hükümeti, 24 Temmuz 2007'de Kral Gyanendra ve ailesinin yaşadığı Katmandu'daki kraliyet sarayını kamulaştırarak, monarşinin tamamen kaldırılması yönünde bir adım daha attı. Nepal geçici meclisi ise 28 Aralık 2007'de yaptığı oylamada, monarşiyi feshetti.

Yeni hükümet

24 Mayıs 2008'de Nepal Başbakanı Girija Prasad Koirala, nisandaki seçimleri kazanan Maoculardan yeni hükümeti kurmalarını istedi. Maocular, 10 Nisanda yapılan seçimlerde 601 üyeli mecliste 220 sandalye kazanmıştı. Kurucu meclisin en az 2 yıl süren bir çalışmadan sonra yeni anayasayı hazırlaması bekleniyor.

Sonraki bölüme git DW Gündemi

DW Gündemi

Sonraki bölüme git Daha fazla DW içeriği