Türkiye’de ordu, Avrupa Birliği reformlarında vites küçültülmesini istiyor. Dışişleri Bakanı Ali Babacan başkanlığında iki hafta önce Ankara’da yapılan toplantıda Genelkurmay’ın yeni bazı reform adımları konusunda ciddi çekinceler dile getirdiği ortaya çıktı.

Gazeteci Barçın Yinanç, bazı bürokratlar tarafından 17 Eylül Muhtırası olarak adlandırılan ve Genelkurmay Plan ve Prensipler Dairesi Başkanı Korgeneral Hilmi Akın Zorlu tarafından dile getirilen görüşleri aktardı.

Yinanç, “Türk Silahlı Kuvvetleri’nin temsilcisi o günkü toplantıda özellikle üç konunun altını çizdi aslında askerin endişe duyduğu. Bunlardan birincisi, özellikle AB’nin değiştirilmesi için baskıda yaptığı Türk Ceza Kanunu’nun 301. maddesiydi. İkinci üzerinde durdukları konu Vakıflar Yasası oldu. Özellikle gayrimüslimlerin haklarının iyileştirilmesi için Vakıflar Yasası’nda birtakım değişikliklerin yapılmasını istiyor Avrupa Birliği. Yine askerden gelen mesaj, bu alanda da fazla ileriye gidilmemesiydi. Ve üçüncüsü Kıbrıs konusunda da, çok dikkatlı olunması gerektiği mesajını verdi, Genelkurmay adına bu toplantıya katılan Korgeneral Hilmi Akın Zorlu” dedi.

“Ucu açık müzakere soru işaretleri yarattı”

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) güvenlik uzmanlarından Dr. Nihat Ali Özcan, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Avrupa Birliği’ne giderek daha şüpheyle baktığını ve artık tam üyelik hedefine inanmadığını söylüyor. Eski bir ordu mensubu olan Dr. Özcan’a göre, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yaklaşımındaki değişim, Avrupa Birliği’nin 2005 yılında aldığı kararlarda, tam üyelik hedefini zayıflatmasının ardından geldi.

“Türkiye’ye ucu açık müzakere tarihi verilmesi, bence Türkiye’de, en başta ordu olmak üzere bir çok insanın kafasında soru işaretlerine yol açtı. Şimdi ucu açık bir müzakere, üyeliğin kesin olmadığı bir süreçte, bu kadar çok riskle yüzleşmenin ülkenin geleceği açısından ciddi bir sorun doğuracağı düşüncesini ortaya koydu. Dolayısıyla ordu, 1999 yılından itibaren AB sürecine verdiği destek konusunda, bugün tutumunda önemli bir değişikliğe gitti” diyen güvenlik uzmanı Özcan, sözlerini “Bugün AB üzerinden Türk ordusunu artık rehabilite etmenin çok mümkün olduğunu sanmıyorum. Görüşlerini değiştirmenin de mümkün olmadığını düşünüyorum. Çünkü ordu AB’nin artık bir gerçeklikten çok, tarafların artık birbirini oyalama aracı olarak görüyor. O yüzden AB ile ilişkilerin artık gerçekçi bir zemine oturtulmasından yana diye düşünüyorum” şeklinde sürdürdü.

“Hükümet de isteksiz”

Türkiye’nin Avrupa Birliği bürokrasisi, Avrupa’da Türkiye’nin üyeliğine karşı çıkan kesimleri ikna etmenin tek yolunun ‘baş döndürücü reformlara’ devam etme ve Türkiye’de her alanda standartları yükseltmekten geçtiğine inanıyor. Ancak bu bürokratların tek hayal kırıklığı, ordunun Avrupa Birliği reformlarına karşı tutumunu katılaştırması değil. Gazeteci Barçın Yinanç, hükümetin de başta TCK’nin 301. maddesi olmak üzere, önemli reform adımlarını atmada isteksiz görüldüğüne dikkat çekiyor.

Barçın Yinanç, “Doğrusunu söylemek gerekirse somuta baktığımızda, Hükümetin açıklamalarının söylemde kalacağı anlaşılıyor. Zira yine AB reform sürecini hızlandırmak gerektiğini düşünenler, özellikle bu toplantılardan çıkan sonuçlar bakımından, biraz hayal kırıklığına uğramış durumdalar. Özellikle TCK 301. maddesinin değiştirilmesi konusunda örneğin, Reform İzleme Grubu toplantısı yapıldı. Buraya hem Adalet Bakanı, hem İçişleri Bakanı katıldı. Ve 301. maddede değişiklik konusu gündeme getirildiğinde, bana verilen bilgi, hem İçişleri Bakanı’nın, hem de Adalet Bakanı’nın bu konuda değişikliği tasvip etmedikleri mesajını verdikleri yönünde. Dolayısıyla aslında, genel izlenim hükümetin biraz söylemde reformları devam ettireceğini söylediği. Ama aslında pratikte çok da heyecanlı ve hevesli davranmayacağı. Zaten 21 Ekim’e kadar Meclis kapalı referandum süreci öncesinde. Başbakan milletvekillerinin illerine gidip referandumla ilgili çalışma yapmasını istiyor. Bu demektir ki Meclis en azından Ekim sonuna kadar doğru dürüst bir reform için harekete geçmeyecek” diyor.