Ozempic gibi zayıflama iğnelerinin fiyatının önemli oranda düşmesi bekleniyor.

Dünyanın en büyük ilaç üreticilerinden Hindistan'da, Ozempic ve Wegovy gibi ilaçların etken maddesi olan "semaglutid"e yönelik patentlerin süresi Cuma günü itibarıyla bitti. Bu, aynı etken madde ve özelliklere sahip çok daha ucuz jenerik ilaçların hızla piyasaya sürülebileceği anlamına geliyor.

Jenerik ilaç, bir ilacın patent süresi sona erdikten sonra veya patent sahibi firma ile lisans anlaşması yapılması yoluyla başka firmalar tarafından aynı etkin maddeyle ve aynı dozaj formuyla üretilen ilaçtır. Büyük ilaç şirketleri, araştırma-geliştirme ve ilk yatırım maliyetlerini karşılamak amacıyla buluşlarını patentlerle bir süreliğine koruma altına alırken, bu maliyetlere katlanmak zorunda olmayan jenerik ilaç üreticileri aynı ürünü çok daha ucuza piyasaya sürebiliyor.

Bu gelişmenin, özellikle orta gelirli ülkelerde uzun süredir lüks olarak görülen tedavilere erişimi büyük ölçüde artırması bekleniyor.

Ancak bu tür ilaçların kullanımı bulantı ve sindirim sistemi sorunları gibi yan etkilere yol açabiliyor. İlaçları kullananların sayısıyla birlikte bildirilen yan etkiler de artıyor. Zayıflama iğnelerini bırakan kişilerin, diyet ve egzersize son verenlere kıyasla daha hızlı kilo aldığını gösteren çalışmalar da mevcut.

Bu ayın başlarında yayımlanan bir çalışmaya göre, 2026 sonuna kadar semaglutid üzerindeki temel patentlerin süresi, küresel obezite yükünün yüzde 48'ini temsil eden 10 ülkede dolmuş olacak. Bu ülkeler arasında Türkiye, Brezilya, Çin, Güney Afrika ve Kanada da bulunuyor.

Onlarca firma piyasaya girecek

Patent süresinin dolması, Hindistan ilaç devleri için agresif bir yarışın başladığı anlamına geliyor. AFP tarafından incelenen belgelere göre, en az dört büyük firma şimdiden jenerik semaglutid iğnelerini hazırlamış durumda. Jenerik versiyonların Hindistan'da bu hafta sonu gibi erken bir tarihte piyasaya çıkması bekleniyor.

Araştırma şirketi Pharmarack, Hindistan pazarının çok yakında seçeneklerle dolup taşacağını tahmin ediyor. Öyle ki şirketin Başkan Yardımcısı Sheetal Sapale, 50'den fazla markanın piyasaya gireceğini söyledi.

İlaç üretiminde büyük bir kapasiteye sahip olan Hindistan, koronavirüs pandemisi sırasında tüm dünyaya hızla aşı temin edilmesinde rol üstlenmişti.

Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) göre, Hindistan hâlâ dünyadaki yetersiz beslenme oranının üçte birini oluştururken, eş zamanlı olarak nüfusun bir bölümünün artan gelirleri ve şehir yaşamı obezite oranlarını hızla yükseltti. Geçen yıl Mart ayında açıklanan hükümet verilerine göre, ülkede kadınların yüzde 24'ü, erkeklerin ise yüzde 23'ü fazla kilolu veya obez.

Türkiye'nin obezite tablosu nasıl?

Ekim 2025'te NTV'ye konuşan Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, "Türkiye'de kilosu ideal olan insan sayısı yüzde 30 ve gerçekten çok az. Yüzde 65-70'e yakın insan kilolu" demişti.

Bu yılın Mart ayında Anadolu Ajansı'na konuşan Halk Sağlığı Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol ise Türkiye'de fazla kilolu ve obez oranının toplamda yüzde 66 olarak tespit edildiğini belirterek, "Her 3 vatandaşımızdan 2'si olması gerektiği kilonun üzerinde" bilgisini vermişti.

Türkiye bu oranlarla obezite konusunda dünyadaki pek çok ülkeden daha kötü bir seviyede bulunuyor.

DW,AFP / SÇ,MUK