"Geleneksel değerlere göre yeni bir yaşam" beklentisiyle Rusya'ya taşınan Almanlara ait videolar, TikTok ve YouTube'da yüz binlerce izlenmeye ulaşıyor.

Rusya'nın yeni sakinleri, devlet televizyonuna davet ediliyor ve taşınma öykülerine geniş olarak yer veriliyor. Kremlin yanlısı medya, daha da ileri giderek "Yabancıların, Rusya'ya kitlesel bir göç akını olduğunu" iddia ediyor. 

Ağustos 2024'te Vladimir Putin, "geleneksel Rus manevî ve ahlaki değerlerini paylaşan kişilere insani destek" başlıklı bir kararname imzaladı. O tarihten bu yana, söz konusu nitelikleri taşıyan yabancılar, kota, Rusça sınavı ya da Rus tarihi bilgisi kanıtı olmaksızın hızla oturma izni alabiliyor.

Aralık 2025'te Putin, kültürden spora kadar çeşitli alanlarda başarı göstermiş yabancıların ülkeye kazandırılmasına yönelik bir başka kararnameyi daha imzaladı.

Almanlar özellikle öne çıkarılıyor

Devlet kanalları, Rus kökeni olmayan göçmenlere özellikle geniş yer veriyor. Bu nedenle Potsdam'dan Nijniy Novgorod bölgesine taşınan Remo Kirsch ve eşi Birgit, göç konulu birçok haberin odağında yer alıyor.

Remo Kirsch, taşınma nedenlerini DW'ye anlatırken Batı'daki değer erozyonundan şikâyet ediyor ve bilhassa "toplumsal cinsiyet ve LGBT politikalarına" karşı çıkıyor. Ancak kendisinin ve ailesinin bundan tam olarak nasıl etkilendiğini net biçimde açıklayamıyor.

Kirsch, "Huzur içinde ve kırsalda yaşamak, sıcak bir ortamda olmak ve bu sistemin parçası olmamak istiyoruz" diyor. Fiilen savaş halinde olan bir ülkeye taşınırken "huzur içinde yaşam" arzusunu ise bir çelişki olarak görmüyor.

Hızlandırılmış vatandaşlık süreci

Remo Kirsch, 2021 yılında Almanya'daki inşaat şirketini satmış ve Nijniy Novgorod bölgesinde birkaç dönüm arazi satın almış. Amacının, kendisi gibi göçmenler için sekiz evden oluşan bir "ekoköy" kurmak ve tarım yapmak olduğunu anlatıyor.

Rus makamlarıyla yakınlığı gözden kaçmıyor. Kısa süre önce Nijniy Novgorod bölgesi valisine danışman olarak atanmış ve Vladimir Putin'in kararnamesiyle hızlandırılmış bir süreçte Rus vatandaşlığını almış.

Alman medyası, Kirsch'in Rusya'yı olumlu gösterme amacı taşıyan bir propaganda ağının parçası olduğunu yazıyor. Kirsch ise gerçeği "tarafsız biçimde anlattığını" ve "bunun karşılığında herhangi bir ödeme almadığını" savunuyor. Hızlandırılmış vatandaşlığı ise bir tür "ödül" olarak kabul ediyor.

Alman aşçı Maksim Şitnikov da kısa sürede Rus pasaportu alanlardan. Nisan 2025'te bir video konferans sırasında Vladimir Putin'den bizzat pasaport talep etmiş. Bundan sadece bir ay sonra ise Rus vatandaşı olmuş. Normalde bu süreç yıllar sürüyor.

Şitnikov, Almanya'dan 2023'te "geleneksel olmayan değerler" nedeniyle ve çocuklarının çıkarları için ayrıldığını savunuyuor. Ancak basına yansıyan haberlere göre, Almanya'daki ticari işletmesinde ciddi sorunlar yaşadığı, iflas ettiği ve borç batağında olduğu ortaya çıktı.

"Zalim Alman gençlik daireleri" propagandası

Mülteci ve göçmenlere yardım eden Rus hayır kurumu "Grazhdanskaya Pomoshch"e (Vatandaş Yardımı) göre Almanya'dan Rusya'ya taşınanların çoğu, çocuk yaşta eski Sovyetler Birliği topraklarından Almanya'ya "Aussiedler" ve "Spätaussiedler" (Alman kökenli göçmenler) olarak gelmiş kişilerden oluşuyor.

Bunlardan biri de Batı Almanya'daki Minden kentinden Katharina Minich. Hemşire olan Minich, gençlik dairesinin iki kızını elinden alması üzerine 2016'da Rusya'ya taşındığını anlatıyor. Kızlarından Alina Almanya'da kalırken Melissa'nın "kurtarılıp" Rusya'ya getirilebildiğini söylüyor.

Ailenin hikâyesi, Rus medyasında geniş yankı buldu. Ancak daha sonra Melissa'nın reşit olduktan sonra Almanya'ya geri döndüğü ortaya çıktı. Rus portalı Fontanka, bir televizyon tartışma programı sırasında gazetecilerin, Melissa'yı canlı yayında aradığını bildirdi. Melissa yayına bağlanarak anne ve babasını kendisini ve kardeşlerini dövmekle suçladı. "Asla babam ve annemle birlikte yaşamayacağım ve onları görmek de istemiyorum" dedi.

"Grazhdanskaya Pomoshch"ten Konstantin Troitskiy, Rus medyasında zengin ailelerden çocukları koparan "zalim Alman gençlik daireleri" propagandasının hayli yaygın olduğunu söylüyor.

RT'den blog yazarları ve STK'lara para mı akıyor?

Birçok göçmen, yeni yaşamlarını sosyal medyada, Almanca da dahil olmak üzere, ayrıntılı bir şekilde sergilemeyi seviyor. Blog yazarı Lisa Graf'ın Rusya'daki hayatını konu alan videoları yüz binlerce izlenmeye ulaşıyor.

Letonya merkezli Rusça yayın yapan portal "Vazhnye Istorii" (IStories) gazetecileri, Lisa'nın ve bazı diğer yabancı blog yazarlarının Rusya'yı kendi başlarına dolaşmadıklarını ortaya koydu. Bu kişiler, Devlet Duması milletvekili Maria Butina'nın organize ettiği basın gezilerine davet ediliyor.

Butina, "Rusya'ya Hoşgeldiniz" vakfının kurucusu ve yüzü. Vakfın ortakları arasında Almanya'ya odaklanan sivil toplum kuruluşları da bulunuyor. Bunlardan biri, "Mein Russland" (Benim Rusyam) adlı STK'sıyla Martin Held. Bu kuruluşlar taşınmaya ilişkin bilgi sağlıyor, Rusça kursları ve Rusya gezileri düzenliyor. "Mein Russland"ın internet sitesinde, Rusya'ya taşınma konusunda sözde 170 binden fazla başvuru alındığı belirtiliyor.

"Vazhnye Istorii" ile Avusturya gazetesi Der Standard'a göre Held ve STK'sı, Rus devletince kurulan ve finanse edilen uluslararası yayıncı Russia Today (RT) tarafından finanse ediliyor. Aynı durum, Rusya'ya taşınmayı konu alan birçok blog yazarı ve proje için de geçerli. Gazeteciler, Held'in RT'den neredeyse yarım milyon euro almış olabileceğini öne sürüyor.

Martin Held, DW'nin yazılı sorusuna verdiği yanıtta "Gerek şahsen gerekse şirketlerim ya da projelerim, Rusya Federasyonu'nun devlet kurumlarından, özellikle de RT'den, hiçbir zaman para, avantaj ya da başka bir ayrıcalık almadık. 'Mein Russland' siyasi bir proje değildir" diyor.

İnsanları Rusya'ya çeken ne?

Maria Butina'nın vakfının ortakları arasında ayrıca Anatoliy Bublik'in "Put Domoy" (Eve Giden Yol) adlı kuruluşu ve Nijniy Novgorod'daki Jakob Pinneker'e ait "OKA" insan kaynakları ajansı da yer alıyor. Bu ajans, yabancı uzmanları Rusya için işe alıyor.

"Put Domoy"un internet sitesinde taşınma ve para transferine ilişkin tavsiyelerin yanı sıra "Avrupa'da Ruslar için toplama kampları kurulacak mı?" gibi başlıklar da yer alıyor. Kuruluş kendisini gönüllü, vatansever bir proje olarak tanımlıyor, ancak hükümetle birlikte çalıştığı anlaşılıyor. Bublik, "Rossotrudniçestvo" (Yurtdışında Yaşayan Yurttaşlar ve Uluslararası İnsani İş Birliği Ajansı) ile iş birliğini birçok röportajda dile getirdi. Bublik, DW ile konuşmak istemedi.

"OKA" da bölgesel makamlarla yakın çalışıyor. Ajansın internet sitesinde "Neden Rusya'ya taşınmalısınız?" sorusuna kariyer fırsatları, dev tarım arazileri ve hatta sörf vaatleriyle yanıt veriliyor. Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaş ya da muhaliflere yönelik baskılar ise hiç anılmıyor.

Pinneker, DW'ye açıklamasında Rusya'da sözde savaş karşıtı faaliyetler nedeniyle yabancıların gözaltına alınıp hapsedildiği vakalara rağmen insanların Rusya'ya seyahat etmekten korkmadığını söylüyor. "OKA" ile çalışanların "siyasi motivasyonlar" taşımadığını vurguluyor:

"İnsanlar buraya kendi hayatlarını kurmak, kariyer yapmak, ev satın almak ve çocuklarını büyütmek için geliyor."

Göç rakamları ne diyor?

Pinneker'e göre ajansı, kuruluşundan bu yana geçen ilk yılda 91 kişiyi Rusya'ya yerleştirdi. Rusya İçişleri Bakanlığı istatistiklerine göre ise Ağustos 2025'e kadar "geleneksel değerler kararnamesi" kapsamında toplam 369 Alman vatandaşı Rusya'ya taşındı.

"Grazhdanskaya Pomoshch" uzmanları da bu rakamları inceledi. Konstantin Troitskiy'e göre Rus propaganda medyası, "Alman vatandaşlarının Rusya'ya kitlesel olarak göç ettiği" propagandasını yayıyor. Oysa gerçekte söz konusu olan yalnızca birkaç yüz vaka.