Almanya'da yapılan Mutluluk Atlası 2025 adlı araştırma, ülkede kriz yıllarının ardından genel ruh halinin belirgin biçimde iyileştiğini gösterdi. Her iki kişiden biri kendisini "çok memnun" olarak tanımladı.

Benzer sonuçlara, Federal Nüfus Araştırmaları Enstitüsü (BiB) tarafından hazırlanan "BiB.Monitor Wohlbefinden" (Refah Göstergesi) raporu da ulaştı. Rapor, Almanya'daki özellikle göçmenlerin yaşam memnuniyetine daha yakından odaklanıyor. Buna göre Almanya’da göçmenler, ülkede ne kadar uzun süre kalırlarsa o kadar mutlu oluyor.

Enstitü Direktörü Katharina Spieß, DW'ye araştırma sonuçlarını şöyle değerlendirdi:

"Yaşam memnuniyetinde belli bir istikrar yakaladık ve artık neredeyse pandemi öncesi seviyelere döndük. Göçmen gruplarına baktığımızda özellikle Doğu Avrupa'dan gelenler arasında çok memnun olanların oranı yüksek. Ancak 'entegrasyon paradoksu' dediğimiz durumu da gözlemliyoruz: Göçmenlerin çocukları, yani ikinci kuşak, anne babalarına kıyasla daha az memnun."

"Entegrasyon paradoksu" kavramı, sosyolog ve entegrasyon araştırmacısı Aladin El Mafaalani'ye ait. Ona göre başarılı entegrasyon, aynı zamanda çatışma potansiyelini de artırıyor. Yani göçmen kökenli yeni kuşaklar yalnızca topluma katılmakla kalmayıp söz sahibi olmak istediklerinde, bu kaçınılmaz olarak gerilimlere yol açıyor.

Araştırma da bunu doğruluyor: Göç geçmişine sahip bireyler "çok memnun" kategorisinde en yüksek oranlara sahip. Onları göç geçmişi olmayanlar ve ardından göçmen çocukları izliyor.

Spieß, bu farkın olası nedenini şöyle açıklıyor:

"Göçmen çocuklarının memnuniyetinin düşük olmasının nedeni, beklentilerin tam karşılanmaması veya uyum sürecinin hem bireyler hem de toplum açısından umulduğu kadar iyi işlememiş olması olabilir."

Almanya'da en memnun grup: Doğu Avrupalı göçmenler

Veriler, Doğu Avrupa'dan gelenlerin uyum sürecinin görece başarılı olduğunu gösteriyor. Almanya'da yaşayan her dört kişiden biri yaşamından "çok memnun". Uzmanlara göre bu durum, toplumlar arasındaki kültürel yakınlıkla da ilgili olabilir.

Buna karşın Asya ve Afrika kökenli göçmenler arasında memnuniyetsizlik oranı belirgin biçimde yüksek. Her üç kişiden biri yaşamından memnun olmadığını söylüyor. Bu oran, başka hiçbir göçmen grubunda bu kadar yüksek değil.

Olası nedenler arasında ayrımcılık ve ırkçılık deneyimleri, kültürel mesafe ve zorlu göç yolları sayılıyor.

Sığınmacılar arasında farklı bir tablo

2015 ve 2016 yıllarında Almanya'ya gelenler arasında tablo daha karmaşık. Suriyelilerin neredeyse üçte biri yaşamından "çok memnun", ancak Irak veya Eritre kökenli göçmenlerde aynı oranda memnuniyetsizlik görülüyor.

Uzmanlara göre bunun nedeni, Suriyeli sığınmacıların daha yüksek koruma statüsüne sahip olmaları ve aile birleşimi hakkına erişebilmeleri olabilir.

Dil, uyumun ve memnuniyetin anahtarı

Şubat 2022'de Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısının ardından Almanya'ya gelen Ukraynalılar için tablo daha karmaşık. Bu grubun genel yaşam memnuniyeti, geçen yıla kıyasla hafif artmış olsa da hâlâ oldukça düşük. Katılımcıların yarısı, yaşam koşullarından "az memnun" olduğunu belirtiyor.

Federal Nüfus Araştırmaları Enstitüsü Direktörü Spieß, bu durumu şöyle açıklıyor:

"Özellikle Almanya'da koruma arayan Ukraynalı kadınlarda, özellikle de yaşça büyük olanlarda yaşam memnuniyeti düşük. Bunun bir nedeni, eşlerinin hâlâ Ukrayna'da olması ve bazılarının doğrudan savaşın içinde yer alması olabilir."

Araştırmada dikkat çeken bir başka bulgu ise şu: Evde Almanca konuşmayan göçmenlerin memnuniyet düzeyi belirgin biçimde daha düşük.

Spieß'e göre "Dil, entegrasyonun anahtarı olmaya devam ediyor. Almanya'da da başka ülkelerde de göçmenler ülkede ne kadar uzun süre kalırsa hem iş piyasasına daha iyi entegre oluyor hem de dili daha iyi öğreniyor. Bu da doğrudan yaşam memnuniyetine yansıyor."

Yurt dışına göç eden Almanlar da memnun

Federal Nüfus Araştırmaları Enstitüsü yalnızca Almanya'ya gelenleri değil, ülkeyi terk edenleri de inceledi. Sonuçlar, beklendiği gibi çıktı: Özellikle İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan'a yerleşen Alman göçmenler yaşamlarından son derece memnun.

Spieß, bu tabloyu şöyle değerlendiriyor:

"Bu durum elbette iklimle ve daha düşük yaşam maliyetleriyle de ilgili. Ama şu yanlış algıyı düzeltmek gerekiyor: Almanya'dan göç edenler, ülkelerinden memnun olmadıkları için gitmiyorlar. Aralarında çok memnun olanların oranı da oldukça yüksek. Bu da gösteriyor ki göç etmek her zaman 'kaçış' anlamına gelmiyor. Bazıları sadece yeni deneyimler kazanmak için yurt dışına çıkıyor."