Sarkozy ve Esad, İran’ı konuştu
3 Eylül 2008
Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, ilişkilerde “yeni bir sayfa” açmak amacıyla gittiği Suriye’de Devlet Başkanı Beşar Esad’la görüştü. Görüşmeye, İsrail’le dolaylı görüşmeler ve İran nükleer krizi damgasını vurdu.
Esad görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Suriye ile İsrail arasında devam eden dolaylı görüşmelerde, Fransa’nın rol üstlenmesini talep ettiklerini söyledi.
Suriye Devlet Başkanı, ülkesinin yakın işbirliği içerisinde olduğu İran’ın nükleer programı konusunda ise uyarıda bulundu. İran ve diğer taraflar arasında büyük bir güven sorunu olduğunu vurgulayan Esad, sorunun çözülememesi durumunda “büyük bir felaketle” karşı karşıya kalınacağını söyledi.
Sarkozy, Esad’dan destek istedi
Fransa Cumhurbaşkanı Sarkozy ise, İran nükleer krizinin çözümü için Esad’dan destek istediğini açıkladı. Sarkozy, “İran nükleer silah sahibi olmamalı. Ancak barışçıl amaçlı nükleer enerji İran’ın hakkı” dedi.
Sarkozy, 2005 Şubat ayında Lübnan eski Başbakanı Refik Hariri’ye düzenlenen ve Suriye gizli servisinin sorumlu tutulduğu suikastın ardından, Şam’ı ziyaret eden ilk Batılı lider oldu.
Sarkozy ve Esad, Perşembe günü, Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Hamid bin Halife el Tani ile, dörtü zirvede bir araya gelecek. Bu zirveye, Suriye ile İsrail arasındaki dolaylı görüşmeler ve Lübnan’la barış çabalarının damgasını vurması bekleniyor.
İsrail’den eleştiri
Fransa Cumhurbaşkanı’nın Şam ziyareti, İsrail’de rahatsızlık yarattı. İsrail Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Avrupa’nın Suriye ile ilişkilerinde dikkatli davranması uyarısı yapıldı. Açıklamada, “Ses tonundaki değişiklik dışında Suriye’nin izlediği politikada bir değişiklik yok” denildi. İsrail yönetimine göre Suriye, Lübnan ile ilgili olarak uzlaşıdan uzak tavrını sürdürüyor, ayrıca Hamas ve Hizbullah’ı da destekliyor.
Ziyaretle ilgili sadece İsrail uyarıda bulunmuyor; İnsan Hakları İzleme Örgütü de Sarkozy’den temaslarında Suriye’deki insan hakları ihlallerine değinmesini talep ediyor. Paris yönetimi kısa bir süre önce serbest bırakılmasını da memnuniyet duyacağı siyasi tutukluların yer aldığı bir listeyi Şam yönetimine iletmişti.
Enerjide yeni anlaşmalar
Sarkozy’nin Şam ziyareti sadece dörtlü zirveye katılma amacını taşımıyor. Fransa Cumhurbaşkanı’nın yanında Fransız petrol şirketi Total’den bir heyet de var.
Suriye’nin doğusunda faaliyet gösteren şirketin Şam’da yeni kuyular açmasını öngören ekonomik anlaşmalara imza atması bekleniyor.