Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un (TLY), Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) gerekli onayı alınmadan Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformuna (TEFAS) nasıl açıldığına ilişkin ayrıntılar TBMM'deki fon krizi görüşmelerinde ortaya çıktı.

SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, izinsiz işlemin yaklaşık bir ay sonra tespit edildiğini açıkladı. Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ise fonun şirketin Kamuyu Aydınlatma Platformundaki (KAP) bildirimi esas alınarak TEFAS'a açıldığını söyledi.

DW Türkçe'nin KAP'ta yayımlanan fon raporları ve bildirimler üzerinde yaptığı incelemeye göre, TLY fonundan Temmuz 2025'te yaklaşık 20 milyar lira çekildi. Fona 6,55 milyar lira yatırılırken net para çıkışı 13,44 milyar lirayı buldu. Fonun bir katılma payının değerini gösteren birim pay fiyatı yüzde 40,98 yükselirken dolaşımdaki katılma payı sayısı yüzde 41,11 azaldı.

Bu rakamlar Temmuz ayının tamamına ait. TLY'nin gerekli SPK onayı olmadan TEFAS üzerinden yeni alımlara açık kaldığı dönem ise 7 Temmuz-1 Ağustos 2025. İncelenen aylık raporlar, para çıkışının ne kadarının bu dönemde gerçekleştiğini göstermiyor.

TLY fonu SPK onayı olmadan TEFAS'a nasıl açıldı?

TEFAS, yatırımcıların farklı portföy yönetim şirketlerine ait fonları bankalar ve aracı kurumlar üzerinden alıp satabildiği ortak bir platform.

TLY, yalnızca nitelikli yatırımcılara satılabilen bir serbest fon. Temmuz 2025'te nitelikli yatırımcı statüsü için uygulanan finansal varlık eşiği 1 milyon liraydı. Bu tutarın tamamının TLY'ye yatırılması gerekmiyordu. Fonun TEFAS'a açılması daha fazla banka ve aracı kurum üzerinden satın alınabilmesini sağladı. Nitelikli yatırımcı şartı ise devam etti.

KAP kayıtlarına göre Tera Portföy, 2 Haziran 2025'te aldığı yönetim kurulu kararıyla fonun alım satım yerlerini değiştirmeyi kararlaştırdı. Değişikliğin 7 Temmuz'dan itibaren uygulanacağını duyurdu.

7 Temmuz'da saat 10.35'te yayımlanan izahname değişikliği bildirimi, saat 11.38'de revize edildi. İlk bildirimin ekinde TEFAS alım satım yerlerine eklenirken 700 katılma paylık asgari alım miktarı korunuyordu. Tera Portföy üzerinden yapılacak işlemler için 500 bin, Tera Yatırım üzerinden yapılacak işlemler için 250 bin liralık alt limit de bulunuyordu.

Revize bildirimin ekinde bu koşulların bulunduğu alanlar boş bırakıldı. TEFAS, alım satım yerleri arasında kalmaya devam etti. Ancak gerekli izahname değişikliği SPK tarafından henüz onaylanmamıştı.

SPK izinsiz işlemi ne zaman tespit etti?

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunun 14 Ekim 2026 tarihli görüşmelerinde İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, TLY'nin 7 Temmuz 2025'te SPK onayı aranmadan TEFAS'a alındığını belirterek Takasbank'ın bunu nasıl yaptığını sordu.

SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, fonun Kurul onayı alınmadan TEFAS'a açıldığının tespit edildiğini ve şirketten savunma istendiğini açıkladı. Aksu, 2 Ağustos 2025 tarihini vererek tespitin yaklaşık bir ay sonra yapıldığını söyledi. Bunun üzerine fonun TEFAS'a kapatıldığını belirten Aksu, portföy yönetim şirketinin savunması alındıktan sonra da idari para cezası uygulandığını aktardı.

Takasbank SPK iznini neden doğrulamadı?

Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı Tera Portföy'ün 7 Temmuz 2025'te Takasbank'a başvurduğunu anlattı. Arıncı'ya göre şirket, aynı gün KAP'ta yayımladığı izahname değişikliği bildiriminde tarih ve sayı belirterek bir SPK kararına atıfta bulundu. Takasbank da bildirimi esas alarak fonu TEFAS üzerinden alıma açtı.

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, SPK kararının ayrıca doğrulanması gerekip gerekmediğini sordu. Arıncı, "Biz KAP'ı baz alıyoruz" yanıtını verdi.

Arıncı'nın açıklamasına göre SPK, 1 Ağustos 2025'te izahname değişikliğinin geçerli olmadığını Takasbank'a bildirdi. Bunun üzerine fonun TEFAS üzerinden yeni alımları durduruldu. Arıncı, fonun 6 Ağustos'ta SPK onayıyla yeniden açıldığını söyledi.

SPK'nin 17 Haziran 2026 tarihli bülteninde Tera Portföy'e 4 milyon 435 bin 27 lira 79 kuruş idari para cezası uygulanmasına karar verildiği duyuruldu. Gerekçe, Kurul onayı alınmadan fonun TEFAS'ta işlem görmesine yönelik izahname değişikliği yapılmasıydı.

İzinsiz işlem Ağustos 2025'te durdurulmasına karşın ceza yaklaşık on ay sonra kamuoyuna duyuruldu. Bülten, cezanın hangi tarihte kararlaştırıldığını göstermiyor.

TLY'den bir ayda 13,44 milyar lira net çıkış

TLY'nin Temmuz 2025 portföy raporuna göre yeni katılma payı satışlarından fona 6 milyar 553 milyon 396 bin 988 lira girdi. Aynı ay katılma paylarını iade eden yatırımcılara 19 milyar 988 milyon 857 bin 75 lira ödendi.

Böylece net çıkış 13 milyar 435 milyon 460 bin 87 liraya ulaştı. Fondan çekilen para, yeni yatırılan tutarın yaklaşık üç katıydı.

Haziran ayında ise yaklaşık 4,45 milyar liralık girişe karşılık 4,52 milyar liralık çıkış gerçekleşmişti. Net çıkış 61,48 milyon liraydı. Temmuzdaki net çıkış, bir önceki ayın yaklaşık 219 katına çıktı.

Katılma paylarının iade edilmesi karşılığında yatırımcılara ödeme yapılması, fonların olağan işleyişinin bir parçası. Dolayısıyla bu çıkış tek başına usulsüzlük veya yatırımcı zararı anlamına gelmiyor.

Aylık raporlar, paranın hangi günlerde ve hangi yatırımcılar tarafından çekildiğini de göstermiyor. 

Pay fiyatı yükselirken fon neden küçüldü?

Temmuz ayında TLY'nin birim pay fiyatı 574,35 liradan 809,69 liraya yükseldi. Artış yüzde 40,98 oldu.

Buna karşılık fonun toplam değeri 29,97 milyar liradan 24,88 milyar liraya geriledi. Dolaşımdaki katılma payı sayısı da 52,17 milyondan 30,73 milyona düştü.

Temmuzda katılma payı iadeleri yeni satışları aşarken portföyün değer kazanması, birim pay fiyatının yükselmesini sağladı. Net para çıkışı ise fonun toplam büyüklüğündeki azalışta etkili oldu.

Fonun yatırımcı sayısı ise aynı dönemde arttı. KAP kayıtlarına göre Haziran sonunda 159 olan yatırımcı sayısı, Fundwais'in TEFAS verilerine dayanan analizine göre Temmuz sonunda 7 bin 945'e ulaştı.

Başka bir ifadeyle yatırımcı sayısı artarken fondaki toplam pay sayısı azaldı. Bu durum, iade edilen katılma paylarının yeni satılan paylardan fazla olduğunu gösteriyor. Ancak kamuya açık aylık raporlardan çıkışların kaç yatırımcıda yoğunlaştığı belirlenemiyor.

MSCI neden Türkiye piyasalarını uyardı?

Fonlara ilişkin denetim tartışmaları sürerken uluslararası endeks sağlayıcısı MSCI de Türkiye piyasalarına yönelik bir karar açıkladı. MSCI, 15 Ekim 2026'da Türkiye hisselerine ilişkin belirli endeks değişikliklerini dondurdu.

MSCI, küçük ölçekli bazı halka açık şirketlerle yakından bağlantılı fonların koordineli işlemler yapabileceğine ilişkin kurumsal yatırımcı endişelerine dikkat çekti. Bu tür işlemlerin, hisselerin ne kadarının piyasada serbestçe işlem gördüğünün güvenilir biçimde hesaplanmasını zorlaştırabileceğini belirtti.

Kuruluş, Türkiye'de fonların elindeki hisselerin fiili dolaşım hesabına ilişkin yeni düzenlemeler yapıldığını ancak bunların etkisini değerlendirmek için daha fazla zamana ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.

Bu nedenle Türkiye hisselerinin ilgili endekslere yeni eklenmesini, endeks hesaplamasında dikkate alınan pay sayılarının artırılmasını ve şirketlerin daha üst ölçekli endekslere yükselmesini durdurdu.

Kuruluş, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme sağlanmaması halinde Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünün sınır piyasası veya bağımsız piyasa statüsüne geçirilmesi yönünde bir istişare süreci başlatmayı değerlendireceğini bildirdi. Türkiye'nin piyasa sınıflandırması henüz değiştirilmedi.