Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Nariman Celal, Türkiye'nin arabuluculuk çabalarının da sayesinde Rusya‑Ukrayna savaşında "gerçek bir barış sürecinin ilk kez somutlaştığını ve Türkiye'yi garantör ülkeler arasında görmek istediklerini" söyledi.

Büyükelçi, Moskova'nın hâlâ "gerçek bir barışa" hazır olmadığını da sözlerine ekledi.

Rusya, 24 Şubat 2022'de başlattığı Ukrayna işgali dünyadaki pek çok dengeyi yerinden sarsarak Avrupa ülkelerini savunma harcamalarını artırmaya ve Rusya'ya karşı hazırlıklı olmaya yöneltmişti.

Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Celal, komşusu Polonya'nın Ankara Büyükelçisi Maciej Przemyslaw Lang ve Avrupa Birliği (AB) Türkiye Delegasyonu Maslahatgüzarı Jurgis Vilčinskas savaşın yıldönümü nedeniyle Ankara'da ortak bir basın toplantısı düzenledi.

"Toprak vermek savaşı bitirmez, ertesi gün yeniden başlar"

Ukrayna ve Rusya heyetleri son olarak ABD arabuluculuğunda Cenevre'de 17-18 Şubat'ta bir araya geldi ancak görüşmelerde önemli bir ilerleme sağlanamadı.

Büyükelçi Celal, başlayan müzakere sürecinde iki tarafın masaya koyduğu taleplerin birbirine tamamen zıt olduğunu belirterek Rusya'nın Ukrayna'nın egemenliğini hedef alan taleplerinden vazgeçmediğini vurguladı.

Kiev'in toprak tavizlerine kapalı olduğunu, bunun yalnızca yeni saldırıların önünü açacağını söyleyen Celal, "Eğer şimdi bu toprakları onlara versek, yarın savaş başka bir şekilde yeniden başlar" değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna'nın barış için kendisi için zor olan bazı geri adımlara açık olduğunu ancak kırmızı çizgilerinin de net olduğunu kaydeden Celal, en kritik beklentilerinden birinin güvenlik garantileri olduğunu, adil olmayan bir anlaşmanın kalıcı barış getirmeyeceğini vurguladı.

Rusya'nın savaş boyunca ağır kayıplar verdiğini söyleyen Büyükelçi Celal, "Ruslar bu dört yıl içinde 1 milyon 250 binden fazla insanı kaybettiler" diye konuştu.

"Türkiye barışın garantörlerinden biri olmalı"

Büyükelçi Celal, Türkiye'nin Avrupa'nın yeni güvenlik mimarisindeki konumu ile ilgili soru üzerine de Ankara'nın hem barış sürecinde hem de Karadeniz güvenliğinde belirleyici konumda olduğunu söyledi, "Türkiye'nin rolü Ukrayna için çok önemlidir" ifadelerini kullandı.

Ukrayna'nın gelecekteki barış anlaşmasında Türkiye'yi garantör ülkeler arasında görmek istediğini belirten Celal, Ankara'nın hem kapasitesi hem niyeti hem de bölgesel ağırlığı nedeniyle bu rolü üstlenebileceğini belirterek "Türkiye'nin bunun için imkânı var, isteği de var" dedi.

Büyükelçi, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin geçen yıl Ankara'ya üç kez geldiğini, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile 4–5 kez telefon görüşmesi yaptığını hatırlatarak Türkiye'nin diplomatik çabalarının sürekliliğine dikkat çekti.

Türkiye'nin bölgesel ağırlığının özellikle Karadeniz'de belirleyici olduğunu ifade eden Celal, Montrö Sözleşmesi kapsamında Türkiye'nin Boğazları kapatma kararının Kiev için kritik olduğunu hatırlattı.

Büyükelçi, Ukrayna'nın AB ile yaptığı görüşmelerde Türkiye'nin Avrupa güvenlik mimarisine dahil edilmesini savunduğunu açıklayarak Türkiye'nin güçlü ordusu ve savunma sanayii kapasitesi ile önemli bir konumda olduğunu belirtti.

Celal, daha önce Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcılığı görevinde bulunmuş ve 2021 yılında Kırım'a dönüşü sonrasında Rusya tarafından tutuklanarak 17 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Celal, 28 Haziran 2024'te Ukrayna ile Rusya arasında gerçekleşen sivil esir takası kapsamında özgürlüğüne kavuşmasının ardından Ukrayna'ya dönmüş ve 2025 yaz aylarında da Ankara Büyükelçisi olarak görevine başlamıştı.

"Zelenski, Putin'le İstanbul'da görüşmeye hazır"

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin defalarca Putin'le görüşmeye hazır olduğunu söylediğini hatırlatan Celal, bunun yerinin İstanbul da olabileceğini daha önce aktardıklarını kaydetti.

Büyükelçi, barış sürecinde Türkiye'nin yanı sıra ABD ve Avrupa ülkelerinin de aktif rol oynadığını belirterek Türkiye'nin diplomatik ağırlığının Kiev için kritik olduğunu bildirdi.

Müzakere masasında oturması ve kalıcı bir barışa "evet" demesi için Rusya'nın tüm müttefik ülkeler tarafından farklı açılardan baskıya alınması gerektiğini söyleyen Büyükelçi Celal, Rusya'nın nihai amacının eski imparatorluğunu canlandırmak ve Ukrayna'nın ardından Baltık ülkeleri ve Polonya'yı ele geçirmek olduğunu belirtti.