Washington'da Irak çekişmesi
13 Temmuz 2007
ABD'de Kongre’nin alt kanadı olan Temsilciler Meclisi, Irak'tan dört ay içinde asker çekmeye başlanmasını ve 1 Nisan 2008'e kadar bu sürecin tamamlanmasını öngören bir yasa tasarısını kabul etti.
Ancak tasarının, Kongre’nin üst kanadı Senatoda da kabul edilmesi durumunda bile, ABD Başkanı George Bush tarafından veto edileceğine kesin gözüyle bakılıyor.
Tasarı için yeterli sayı yok
Demokrat Parti’nin kontrolündeki Temsilciler Meclisi’nde yapılan oylamada yasa tasarısı, 201'e karşı 223 oyla kabul edildi. Tasarının bundan sonra da Senato’nun gündemine gelmesi bekleniyor. Yasa tasarısı, burada da kabul edilirse, onay için Cumhuriyetçi Başkan Bush'a gidecek. Bush ise Irak'tan asker çekilmesini takvime bağlamayı kesin dille reddediyor.
Kongre’nin Bush'un vetosunu aşması ihtimali teorik olarak mevcut. Ancak bunun için üçte ikilik çoğunluk gerekiyor ve tasarıyı destekleyenler, bu ölçüde bir desteğe sahip bulunmuyor.
Bu yıl daha önce de Irak'tan asker çekilmesini öngören iki tasarıdan biri Senatoda kabul edilmemişti, diğerini de Bush veto etmişti.
Çelişkili ara rapor
Öte yandan yasa tasarısının kabulenden önce Amerikan Kongresi’ne sunulacak ve Irak’taki duruma ilişkin ara rapor yayınlandı. Ocak ayında Amerikan yönetiminin Irak’taki asker sayısını artırma kararından sonraki gelişmeleri değerlendiren rapor, çelişkili bir tablo çiziyor.
Bir yandan Irak’ta bazı bölgelerde güvenlik durumunda bazı iyileşmeler sayılırken, diğer yandan, kalıcı bir barış sağlanması için zorunlu kabul edilen siyasi başarıların elde edilememiş olduğu ortaya çıkıyor.
Bush asker çekmeyeceğini anlattı
Raporun yayımlanmasının hemen ardından bir basın toplantısı düzenleyen ABD Başkanı Bush ise ülkesinin Irak’ta uzun vadeli güvenlik çıkarları olduğunu savundu ve ancak bu çıkarlar güvenceye alındığında Irak’tan çekileceklerini açıkladı.
Bush “Irak’tan çekilmeye, askeri komutanlarımız bölgede koşulların uygun olduğunu söylediği zaman başlayacağız. Anketçiler bunun daha iyi bir politika olacağını söylediğinde değil. Ocak ayında açıkladığım strateji üstünlüğü ele geçirmek ve bu koşulları yaratmak için oluşturuldu” dedi.
Rapor eksikleri gösterdi
ABD Başkanı, Irak’a gönderilmesine Ocak ayında karar verilen askeri birliklerin bölgeye ancak bundan birkaç hafta önce vardığını hatırlatarak, daha fazla zaman istedi: “Takviye kuvvetler geldiğinden beri işler değişti. Bağdat’ta şiddetin azaldığı semtler var. Hala araba bombaları var, bunların çoğu da El Kaide imzasını taşıyor, ama sayıları azalıyor. Bir başka deyişle, ölçülebilir bir ilerleme var.”
Ara raporun, Irak hükümetinin ulaşması gereken hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını denetlemek için hazırlandığına da dikkat çeken ve eksiklerin özellikle bu alanda olduğunu vugulayan Bush “Kongre’nin değerlendirmemizi istediği 18 hedeften sekizinde tatmin edici ilerlemeler kaydedildiğini söyleyebiliriz. Sekiz başka alanda Iraklıların yapması gereken daha çok iş var. Örneğin, yerel seçimler için yeterli hazırlık yapmadılar ya da petrol gelirlerinin paylaşımına ilişkin yasayı geçiremediler” diye konuştu.
Bakanlar bölgeye gidiyor
ABD Savunma Bakanı Robert Gates ve Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın gelecek ay başında Irak ile ilgili bir diplomatik görev için Ortadoğu'ya gideceğini açıklayan Bush, Gates ve Rice'ın ABD'nin müttefikleriyle görüşeceğini ve ABD'nin taahhütlerini yineleyeceğini belirtti. Bush, “Irak'taki demokratik hükümete bölgesel ve uluslararası desteği artırmak için diplomasiyi de kullanıyoruz” dedi.
Bush, Eylül ayında Irak’tan sorumlu komutan General Petraeus ile ülkesinin Bağdat Büyükelçisi’nin Kongre’ye stratejinin kesin sonuçlarını açıklayacağını hatırlatarak, ABD Kongresi üyelerini sabırlı olmaya davet etti. Ancak başkanlık ve kongre ara seçimlerine birbuçuk yıl kala üzerlerindeki baskının giderek arttığını hisseden milletvekillerinin bu çağrıya uyup uymayacakları belli değil.
"Bush zamana oynuyor"
Siyasi gözlemciler, Bush’un rapora dayanarak olumlu bir tablo çizmeye çalıştığını, amacının Eylül ayına kadar zaman kazanmak ve ülkesindeki savaş karşıtlarının geri çekilme planlarının başarılı olmasını önlemek olduğunu belirtiyor.
Fakat önümüzdeki yıl yapılacak başkanlık ve kısmı kongre seçimleri nedeniyle Bush’un üzerindeki baskı da giderek artıyor.